Bölgelere Göre Çim Tohumu

Bölgelere Göre Çim Tohumu

Bölgelere göre çim tohumu, bulunulan bölgenin havası, sıcaklığı, toprak yapısı ve yıllık yağış miktarı gibi doğal şartlar hesaplanarak geliştirilen özel karışımlardır. Eğer bahçelerinizde yıllarca sürecek pürüzsüz ve gür bir yeşillik alan oluşturmak istiyorsanız, işe bulunduğunuz coğrafyaya tam uyum sağlayan bir tohum seçimiyle başlamalısınız. Unutmamak gerekir ki çim; her an toprakla temas halinde olan ve devamlı bakım isteyen bir yeşil alandır. Onun kök salma gücü de yapraklarının gürleşme hızı da o bölgenin nemine, gün boyu aldığı güneş miktarına ve mevsim geçişlerine bağlıdır.

Bölgeye uygun çim tohumu seçilmediği zaman düzenli sulama, gübreleme ve bakım uygulamaları da yapsanız istediğiniz o gür sonucu alamazsınız. Buna karşın ikliminize uygun, doğru tohum seçtiğinizde filizler çok daha hızlı çimlenmeye başlar ve kök gelişimi toprağın derinliklerine doğru daha güçlü olur. 

Türkiye, farklı iklim tiplerinin bir arada görüldüğü geniş bir coğrafyaya sahiptir. Bu yüzden çim tohumu seçiminde yalnızca iklim değil; alanın kullanım amacı, güneş alma durumu, toprak yapısı ve bakım imkanları da mutlaka dikkate alınmalıdır. Bölgenize özel olarak seçmiş olduğunuz kaliteli çim tohumları, daha az bakıma ihtiyaç duyduğu gibi bahçelerinizde daha estetik bir duruş sergiler.

Bölgelere Göre Çim Tohumu Çeşitleri Nelerdir?

Çim tohumu alışverişi yaparken paketlerin üzerindeki yeşil bahçe fotoğrafları ve isimlerin benzerliği sizi yanıltmasın; çünkü paketin içindeki tohumların genetik yapısı ve karışım oranları birbirinden farklıdır. 

Bir bölgede sıcaklığa ve kuraklığa çok dayanıklı olan, kökleri derinlere kadar inen ve susuzluğa meydan okuyan çeşit, başka bir bölgede ilk kış soğuğunda çürüyebilir. O yüzden sadece paket görsellerine bakarak rastgele tohum seçmek yerine, elinizdeki bütçeyi ve emeğinizi korumak için karışımların özelliklerini iyi bilmeniz önemlidir.

Geçtiğimiz yıllarda kışları sert geçen iç kesimlerde yer alan bir bahçe çalışmasında, kuraklığa dayanıklı olduğunu düşünerek Akdeniz kıyı şeritlerine uygun Festuca arundinacae çimi eken bir bahçe sahibinin yaşadığı mağduriyete şahit olduk. İlk yazı yeşil geçiren bu çimler, kışın sert donlarına dayanamayarak %60 oranında kurumuş ve geriye boş, çamurlu alanlar bırakmış. Daha sonra emeğin boşa gitmemesi için toprağı tırmıkla temizleyip havalandırdıktan sonra, dondurucu soğuklara dayanıklı çayır salkım otu (Poa pratensis) ve İngiliz çimi (Lolium perenne) içeren karasal iklime özel bir bölgesel karışım seçtik. Eylül ayında yaptığımız ekimde fideler kış gelmeden köklenmeye başladı ve bahar geldiğinde çok güzel bir yeşilliğe kavuştu.

Ekvatoral, Cold Mix ve Solar Mix Grass Arasındaki Farklar Nelerdir?

Bu üç özel çim karışımı, farklı doğa olaylarına ve iklime göre değişiklik gösteren ihtiyaçlara cevap verir. 

Ekvatoral Mix Grass

Yüksek nemin ve yoğun yağış rejiminin bir arada yaşandığı coğrafyalarda iyi sonuçlar verir. Özellikle Karadeniz sahil şeridinde ya da bol yağış alan bölgelerde ekildiğinde çok verimli olur. Ancak hızlı gelişim ve büyüme gösterdiği için sürekli biçmek ve yoğun bakım yapmak gerekir.

Cold Mix Grass 

Sadece serinlikten ve ılıman havalardan beslenen çeşitleri içermektedir. İlkbahar ve sonbaharın yağışlı günlerinde bahçeleri yeşil bir halıya çevirse bile, Temmuz ve Ağustos gibi kavurucu sıcaklarda ek bir sulama desteği verilmezse biraz sararma yapan bir kış çimidir. 

Solar Mix Grass 

Gün boyu hiçbir engelle karşılaşmadan güneşe maruz kalan alanlar için hazırlanmıştır. Özellikle hiç gölgenin düşmediği güney cepheli geniş bahçeler için güneş ışığını bir avantaja çeviren en dirençli çim karışımlarıdır. İçeriğindeki çeşitler, yoğun güneş ışığında bile rengini kaybetmeden o aranan yeşil tonunu uzun süre korur. 

Çim Tohumu Karışımı Kurak Alanlar İçin Neden Farklıdır?

Kurak alanlar için üretilen özel çim tohumu karışımları, su ihtiyacı yüksek standart çim türlerinden farklı olarak daha derin kök yapısına ve yüksek kuraklığa dayanıklı çeşitlerden oluşturulur. Bu karışımlarda özellikle Festuca arundinacea (kamış yumağı) çeşidi, köklerini 40-60 cm kadar çok derinlere salar ve yüzeydeki nem azalsa bile gelişimine devam eder. Yani kavurucu yaz sıcaklarında zemin kupkuru kalsa da alt katmanlarda saklanan nemi alarak canlılığını korur. 

İç Anadolu’nun bozkır ikliminde yaptığımız gözlemlerde; standart çim karışımlarının Temmuz sıcaklarında susuzluktan kuruyup sarardığı bir bahçede, kurağa dayanıklı çim tohumlarının yaklaşık %40 daha az sulanmasına rağmen direncini çok iyi koruduğunu gördük. Dolayısıyla düzenli sulama imkanı olmayan geniş alanlar ve yazlık bahçeleri için bu karışımlar çok iyi bir seçim olur. 

Sıcaklığa Dayanıklı Çim Tohumu Karışımları Nelerdir?

Yaz aylarında Akdeniz ve Ege kıyılarında çok ısınan toprağın yüzey sıcaklığı 50-55°C gibi seviyeleri bulabilir. Bu sıcak ortamda sıradan çim tohumları tek başına sağlıklı gelişemez ve birkaç gün içinde kökten kurur. Özellikle sahil şeritlerindeki bu sıcaklarla ancak içeriğinde Cynodon dactylon (Bermuda / Uganda çimi) bulunan özel çim çeşitleri mücadele edebilir. Çünkü diğer çim çeşitleri Temmuz sıcağında hayatta kalma mücadelesi vererek sararır. Bu çeşitlerin en hızlı büyüdüğü sıcaklık aralığı 28-35°C aralığıdır; yani en sıcak zamanlar onların en gür ve en parlak yeşile kavuştukları dönemdir.

Soğuk Bölgelere Uygun Çim Tohumu Karışımları Hangileridir?

Kış aylarında termometrelerin -20°C  ve altını gördüğü Doğu Anadolu gibi sert soğuk geçiren coğrafyalarda, bahçeleri baharla birlikte yeşil görebilmenin sırrı, o dondurucu soğuklara meydan okuyan özel çim tohumu karışımlarıdır. Bazı bölgelerde ‘’sert kış yaşanan yerlerde  çim yetişmez’’ algısını sıklıkla duyuyoruz; ancak bu sadece yanlış çim tohumları ekildiği için oluşan bir yanılgıdan ibarettir. Bu soğuk kış iklimlerinde tam bir kurtarıcı olan Poa pratensis (çayır salkım otu) ve Festuca rubra (kırmızı yumak) türleri kar altındaki uykularından uyanarak sağlam bir çıkış gösterirler. 

Festuca rubra, hızlıca boy atıp zemini bir örtü gibi kapatarak bahçedeki boş kısımların güzel şekilde yeşillenmesine imkan verir. Biraz daha ağır ilerleyen ve yavaş gelişen Poa pratensis ise güçlü kökler salarak toprağı birbirine kenetler.  -15°C ila -20°C gibi sert kış şartlarında bile don riskine karşı yüksek dirençliliğe sahip bu çim tohumlarını rahatlıkla ekebilirsiniz.

Erzurum’un dondurucu soğuklarına maruz kalan bir dağ evinin bahçesinde; bahçe sahibi daha önce sahil şeridine uygun çeşitleri toprağa ektiğini ancak her bahar gelişinde çürümüş ve boş kalmış halde bulduğunu söyledi. Bu duruma müdahale ederek Eylül ayının ilk haftasında toprağı kazıyıp organik kompostla zenginleştirdik ve Poa pratensis ile Festuca rubra içerikli soğuk bölge karışımımızı güzelce hazırlayarak ektik. Ektiğimiz tohumlar daha kış bastırmadan köklerini toprağa kenetledi, bölge aylarca kar içinde kaldı. Baharın gelişi ve karların erimesiyle hiçbir çürüme olmadan bahçede yemyeşil çimler kendini gösterdi. Bu tecrübeyle bir kez daha bölgelere göre çim tohumu seçiminde ne kadar dikkatli olunması gerektiğini anladık.

Bölgelere Göre Çim Tohumu Ekim Süreci

Yemyeşil ve kusursuz bir çim örtüsüne sahip olmak, tohumları rastgele toprağa serpmekten daha fazlasını gerektirir. Burada dikkat etmeniz gereken en önemli unsur, bölgenizin iklimi ve toprağınızın yapısıdır. Bu yüzden, tohumu toprağa bırakmadan önce toprağı doğru şekilde hazırlamak önemlidir. Bunun için ilk önce toprağı 10-15 cm derinliğe kadar iyice havalandırmalı; içindeki taş, kök ve diğer atıkları titizlikle temizlemelisiniz. Son olarak, bitki köklerinin rahatça beslenebilmesi için toprak pH dengesini 6.0-7.0 seviyelerinde tutmalısınız.

Ekim zamanı için her bölgeye göre  farklı dönemler uygundur. Akdeniz ve Ege gibi ılıman kıyılarda ilkbahar ve sonbahar ayları çim ekimi için en doğru zamanlardır. Ancak iç ve doğu bölgeler filizler için çok risklidir; bu yüzden soğuk iklimlerde, körpe çimlerin gelişimini güvenle tamamlayabilmesi için ekimin kış gelmeden en az 6-8 hafta önce bitirilmesi gerekir.

Tohum toprakla buluştuktan sonraki ilk 3 hafta çok önem taşır. Bu hassas süreçte şu kurallara dikkat edilmelidir:

• Toprak yüzeyi asla kurumamalı; günde 1-2 kez, tohumları yerinden oynatmayacak şekilde hafif ve yüzeysel sisleme yapılmalıdır. Buradaki amaç toprağı çamura boğmadan, tohumun çimlenmesini hızlandıracak nemli bir örtü oluşturmaktır.

• Çimlenme tamamen bitene kadar ekim yapılan alana basılmamalıdır; çünkü her ayak izi daha tutunamamış olan kökleri koparır. Eğer bahçenizde evcil hayvan varsa, bu hassas süreçte ekim alanının etrafını geçici şeritlerle kapatabilirsiniz.

• Tohum ilk enerjisini içinde taşıdığı için bu aşamada gübre kullanımı gerekmez; erken müdahale filizleri yakabilir. Azot yönünden zengin gübreler ise çimlerin köklenip ilk biçim zamanını atlattığı dönemde verilmelidir.

• Çimlerin boyu 7-8 cm’ye ulaşmadan biçme makinesi alana sokulmamalıdır; ilk kesimin çok derinden yapılmaması gerekir. Ayrıca körpe yaprakların ezilerek sararmasını önlemek için biçme makinesinin bıçaklarının keskinliğini kontrol etmeniz iyi olur.

İklim Şartlarına Göre Çim Tohumu Seçimi Nasıl Yapılmalıdır?

Bölgelere göre çim tohumu seçiminde bahçelerimiz için en doğru bulabilmek adına yaşadığımız bölgenin iklim sınırlarını iyi öğrenmeliyiz. Yıllık yağışın 400 mm sınırını geçemediği susuz alanlarda kök yapısı derine inen kurakçıl karışımları tercih ederken, hava sıcaklığının 35°C üzerini gösterdiği kavurucu kıyı şeritlerinde ise sıcak mevsim türlerine yönelmek en mantıklısıdır. 

Aynı şekilde kışın -10°C ve altındaki dondurucu soğukların olduğu sert coğrafyalarda, baharda bomboş bahçeler görmemek için don riskine karşı çok kuvvetli olan kışlık karışımları öneririz. Hava koşullarına göre hareket edildiğinde hem emekleriniz boşa gitmemiş olur hem de hayal ettiğiniz yeşil çimenlere kavuşursunuz.

Sıcak Bölgeler İçin En Uygun Çim Tohumları Nelerdir?

Akdeniz ve Ege gibi yaz sıcaklarını bahçelerinizde yeşil bir avantaja çevirmek doğru tohumlarla işe başlamaktan geçer. Antalya, Mersin ve İzmir gibi güneşin toprağı kavurduğu illerimizde, standart çimler birkaç günde pes edebilir ancak yüksek sıcaklık stresiyle beslenen özel çeşitler çok güçlü kalır. Bu sıcak bölgeler için basılmalara dayanıklı sık dokulu yapısı ve kurak dönemlerde gelişimine devam edebilen Cynodon dactylon (Bermuda çimi) çeşidi en uygunudur. Özellikle köklerini derinlere salan Paspalum notatum ile birleştiğinde bu iki tohum türü Akdeniz iklimi için en güvenilir sonuçları verir. Ancak ağaç altları ve bina dipleri gibi kavurucu sıcağın gölgeyle kesiştiği yerlerde bu türler zayıf kalabilir; o yüzden aralarda kalan boşluğu kapatmak için Festuca tohum çeşitleri de eklenebilir. Böylece daha eşit bir çimlenme ve şık bir görüntü ortaya çıkar.

Sahada yaptığımız bir gözlemde; geçen yaz İzmir’de içinde asırlardır bulunan zeytin ağaçları olan bir evin bahçesinde güneşten kavrulmuş olan toprağa Cynodon dactylon (Bermuda çimi) ve Paspalum içeren bir karışımın ekildiğini gördük. Zeytin ağaçlarının alt ksımlarına ise gölgeye uyumlu olan Festuca tohumları ekilmişti. Bu ekimlerden sonra tam da istedikleri sonucu aldıklarını, bahçelerinin capcanlı yeşile büründüğünü gördük. 

Soğuk Bölgeler İçin En Dayanıklı Çim Tohumları Hangileridir?

Yüksek rakımlı sert coğrafyalarda çim tohumları ekerek kalıcı yeşillikleri yakalamak, iklimin getirdiği soğukların toprak üzerindeki etkisine bağlıdır; çünkü toprak sıcaklığı 8°C ‘nin altına düştüğünde çimlenme neredeyse durma noktasına gelir. Erzurum, Kars ve Ağrı gibi zorlu iklimleri olan illerimizde; Poa pratensis, Festuca rubra ve Agrostis tenuis karışımları en güvenilir kurtarıcı tohum çeşitleridir.

Bölgedeki tecrübelerimize göre, soğukta çimlenme oranı düşeceği için metrekare başına 40-45 gramlık kalın bir ekim yapmak, ince yapılan ekimlere göre ilk yıl daha eşit, sık dokusu olan ve hiç boşluk bırakmayan çim örtüsü yakalamaya imkan verir. 

Yağışlı ve Nemli Bölgeler İçin Hangi Çim Tohumları Uygundur?

Karadeniz bölgesi gibi yıllık yağışın ve nemin çok yüksek olduğu yerlerde, aşırı ıslaklık bitkilerde mantar hastalıklarına neden olur. Bu yüzden buralarda hastalıklara dirençli olan Lolium perenne ve Festuca arundinacea tohumlarının seçilmesini öneririz. 

Aynı zamanda su tutan kil yapısını kırmak amacıyla toprağa mutlaka kum ve perlit karışımı ekleyerek drenajı güçlendirmeniz gerekir. Çünkü sürekli ıslak kalan topraklar zaman içinde çim köklerinin çürümesine neden olur. Bölgenin doğasına uyumlu olmayan ve neme dayanamayan sıcak mevsim türlerinden de uzak durmalısınız.

Bölgelere Göre Çim Tohumu Fiyatları

Bahçeniz ve açık alanlarınız için doğru çim tohumu seçerken fiyatlar; çeşitlere, karışım oranına ve paket boyutuna göre değişiklik gösterir. Farklı iklim şartlarına özel üretilen yüksek dirençli karışımlar başta daha maliyetli görünse de yüksek çimlenme gücü sayesinde uzun vadede bütçenizi korur. 

Bahçe bakımında verdiğiniz emeğin karşılığı aslında doğru tohum kalitesiyle ölçülür. Bunun için tohum paketlerinin üzerindeki çimlenme oranına ve kalitelerine çok dikkat etmelisiniz. Bölgenizin şartlarına uygun ve bütçenizi zorlamayacak tohum seçeneklerini sitemizden kontrol edebilir, en doğru karışımı bulmak için İntfa Tarım ekibinden yardım alabilirsiniz.