Pazı Tohumu

Pazı Tohumu

Pazı tohumu, kahverengi tonlarında, üzeri pürüzlü köşeli ve minik bir taş parçasını andıran sert yapıya sahip bir sebze tohumudur. Doğada çoklu tohum olarak bilinen bu özel tohum çeşidinden toprağa ekildiğinde genellikle iki veya üç adet filiz aynı anda çıkar. Kendi yapmış olduğumuz çalışmalarda bu karakteristik özellik ile ekim mesafelerini biraz geniş tutmanın ve çimlenme sonrasında cılız olan fideleri seyreltmenin bitkinin daha sağlıklı şekilde geliştiğini gözlemledik. Aynı zamanda ıspanak ile akraba olan bu dayanıklı bitki, yalnızca yemeklerimize lezzet katmakla kalmaz; kırmızı, sarı ve beyaz renkli göz alıcı saplarıyla bahçelere ayrı bir canlılık katar.

A, C ve K vitaminleri deposu olan pazı, soğuk hava şartlarına karşı yüksek dirence sahiptir.

Bu bitkinin güçlü yapısı sayesinde ülkemizin her bölgesinde ilkbahardan başlayarak sonbaharın sonlarına kadar kesintisiz bir hasat dönemi geçirilebilir. 

Ticari amaçlı ve hobi amaçlı üretim için pazıyı asıl cazip kılan unsur ise bitkinin geri dönüş yapmasıdır. Şöyle ki; hasat sırasında bitkinin köklerine zarar vermeden sadece dış kısımda yer alan olgun yaprakları kestiğinizde, devamlı yeni ve taze yapraklar gelmeye devam eder. Bu sayede tek bir tohumdan aylar boyunca ürün toplamak mümkün hale gelir. Doğru tohum seçimi ve iyi bir toprak hazırlığıyla hiç fire vermeden sayısız ürün hasat elde edebilirsiniz. 

Pazı Tarımında Toprak Yapısı Nasıl Olmalıdır?

Pazı tohumu su tutmayan gevşek yapılarda ve organik madde açısından zengin topraklarda en iyi şekilde gelişir. Toprak pH değerinin 6.0 ile 7.0 arasında olduğu hafif asidik ya da nötr topraklar bu bitkinin en iyi şekilde beslenmesini destekler. Pazı üreticiliğinde yüksek verim almanın sırrı, köklerin toprak altında hiçbir engele takılmadan rahatça hareket ederek büyüyebilmesidir. Hafif ve süzek yapısıyla bilinen tınlı topraklar bu bitki için tam da aranan yaşam alanı olduğunu söyleyebiliriz. 

Öte yandan taban suyu yüksek olan, kuruduğunda ise taş gibi olan killi araziler kök çürüklüğü gibi mantar hastalıklarının hızla çoğalmasına yol açar. Bu gibi olumsuz durumları önlemek için ekimden en az bir hafta önce toprağın derinlemesine işlenmesi ve iyice yanmış çiftlik gübresi ile karıştırılması önerilir. Burada üreticilerin sıklıkla yaptığını gördüğümüz bir hata var. Gözlemlediğimiz kadarıyla, toprağa taze gübre karıştırmak genç fidelerde ve tohum yuvalarında yanmalara sebebiyet vermektedir. 

Bir de şu var; eğer toprağı işledikten hemen sonra ekim yaparsanız, toprak sonradan çökeceği için tohumlar çok derine gömülebilir ve çimlenme zorar girer. Bu nedenle toprağı işledikten sonra birkaç gün bekleyerek oturmasına izin vermek çok daha iyi olur. Toprak havalanıp dinlendikten sonra artık pazı tohumlarınızı gönül rahatlığıyla ekebilirsiniz. 

Pazı Tohumu Ne Zaman Ekilmelidir?

Pazı doğası gereği sıcak yaz günlerinden ziyade serin ve ılıman havalarda serpilip büyümeyi tercih eden bir bitkidir. Bunun için ekim zamanını doğru belirlemek toplayacağınız yaprakların kalitesini ve gevrekliğini belirler. İlkbahar mevsiminde üretim yapmak istiyorsanız, toprağın kış soğuğunu üzerinden atıp en az 10°C seviyelerine gelmesini beklemelisiniz. Ülkemiz genelinde ise bu ısınma genellikle Mart ayının sonu ile Nisan başı döneme denk gelse de, bulunduğunuz bölgenin coğrafi koşullarına göre birkaç hafta geri veya ileri esneyebilir. 

Öte yandan birçok üreticinin gözden kaçırdığı ama aslında en yüksek verim elde edilen dönem sonbahar ekimidir. Kendi denemelerimizde de Ağustos sonu ile Eylül başı yapmış olduğumuz ekimlerde sonbahar ve erken kış dönemi boyunca kesintisiz bir hasat dönemi olduğunu gördük. Hatta sonbaharın o tatlı serinliğinde büyüyen pazı yapraklarının, ilkbahardakilere göre çok daha etli, canlı renkli ve aromatik açıdan da epey lezzetli olduğunu fark ettik. 

Unutmadan söylemeliyiz ki; Temmuz ve Ağustos aylarının o kavurucu sıcaklarında pazı tohumu ekimi yapmaktan kaçınmanız gerekir. Çünkü aşırı sıcaklık tohumların çimlenme gücünü düşürür ve bitki yaprak oluşturamadan sapa kalkar, yani çiçek verir. 

Pazı Tohumu Nasıl Ekilmelidir?

Pazı, patlıcan ve biber gibi önceden fide olarak yetiştirilip daha sonra şaşırtma işlemi yapılması gereken bir sebze değildir; yani tohumları doğrudan tarla ve bahçelerinize ekerek yetiştirebilirsiniz. Bu yönüyle ekimi çok pratiktir ve böylece üretimi de kolaylaştırır. Tohumları toprağa ekerken derinliğin 1-2 cm olmasına dikkat etmek önemlidir; daha derine ekim yaparsanız tohumların toprak yüzeyine çıkması zorlaşacaktır. 

Ekim yapılırken bitkilerin rahatça serpilebilmesi için sıralar arasında 30–40 cm, sıra üzerinde ise 5-8 cm mesafe bırakmak en güvenlisidir. Ekim tamamlandıktan sonra toprak yüzeyine hafifçe bastırılmalı, ama toprak kalıp gibi şekil alacak şekilde de çok sıkıştırılmamalıdır. 

Pazı Yetiştiriciliğinde Çimlendirme Süreci

Tarımsal üretimde genellikle toprağın her gözüne çok sayıda tohum bırakılması önerilir. Ancak kendi çalışmalarımızda, elimizdeki tohumlarla 5 cm aralıklar bırakarak tek tek yaptığımız ekimlerde bile çimlenme oranının %75-80 civarlarında olduğunu gördük. Bu başarı sayesinde, çimlenme başladıktan sonra fideleri tek tek ayıklayarak seyreltmeye neredeyse hiç gerek duymadığımızı söyleyebiliriz. Dolayısıyla elinizde olan tohumlar kaliteliyse, aynı yere çok sayıda tohum bırakmak israftan başka bir şey değildir. 

Dikkat edilmesi gereken en kritik noktalardan biri de, ekim yapılan alanın küçük ya da büyük olduğu farketmeksizin toprağın nem dengesinin korunmasıdır. Yani çimlendirme aşamasında toprağın su ihtiyacı çok önem taşır. Bazen üreticilerin bir kısmı ekimden sonra sulama yapmayı ihmal edebiliyor; özellikle çimlenme günlerinde toprak bir kez kurursa tohumların çimlenme gücü ciddi oranda düşer. Bu yüzden bitki ilk filizlerini verene kadar, toprağın nemini kaybetmesine izin vermeden sürekli nemli tutmalısınız.

Pazı Yetiştiriciliğinde Sulama Nasıl Yapılmalıdır?

Pazı yetiştiriciliğinde en önemli kural; toprağı sürekli nemli tutmak ancak bitki köklerini asla çamur içinde bırakmamaktır. Bu ince dengeyi yakalamak, yaprakların gevrekliği, lezzet ve kalite açısından çok önemlidir. 

Peki bitkinin suya ihtiyaç duyup duymadığını nasıl anlayabiliriz? Bunu anlamanın en pratik yolu, parmağınızı toprağa 3-4 cm kadar batırarak kontrol etmektir. Eğer bu derinlikte toprakta belirgin bir kuruluk hissediyorsanız, hiç vakit kaybetmeden sulama yapılması gerekiyor demektir. Şayet yapraklarda aşağı doğru hafif bir pörsüme ve sarkma olduysa, sulama için geç kalındığı anlaşılır. Bu tür susuzluk stresleri bitkiyi hızla sapa kalkmaya ve vaktinden önce tohum üretimine zorlar. 

Pazı bitkisi için sulama işlemlerinin genel olarak sabahın erken saatlerinde yapılmasını öneriyoruz. Çünkü akşam saatlerinde sulama yapıldığında yaprak yüzeyleri gece boyu ıslak kalır ve bu durum külleme gibi çeşitli mantar hastalıklarının oluşmasına neden olur. Sulama yöntemi olarak ise suyu doğrudan köklere ulaştıran ve yaprakları hiç ıslatmayan damlama sistemleri en yüksek verimliliği sunan güvenilir yöntemdir. 

Ayrıca balkon saksılarında ve dar alanlarda yetiştirilen pazılar açık alanlara göre daha hızlı kurur. Bu sebeple özellikle yaz aylarının aşırı sıcak günlerinde, saksılardaki bitkileri günde bir defa olacak şekilde periyodik olarak sulamak gerekmektedir. Hem de saksının altındaki tahliye deliklerinden su sızana kadar can suyunu vermeli, ama bir sonraki sulamayı yapmadan önce toprak yüzeyinin biraz kurumasını da beklemelisiniz. 

Pazı Tohumu Ne Kadar Sürede Yetişir?

Toprakla buluşan kaliteli bir pazı tohumu, çevresel şartlara bağlı olarak genellikle 7-14 gün arasında ilk yeşil filizlerini vermeye başlar. Bu aşamada hava ve toprak sıcaklığının 15-18°C seviyelerinde olması çimlenme hızını artırır. Tabii sıcaklık 10°C altına düşerse de bu süreç gözle görülür derecede yavaşlar. Tohumlar toprak yüzeyine çıkıp ilk yapraklarını oluşturduktan sonra, ortalama 2-3 haftalık bir gelişim sürecinin ardından bitki artık hasat olgunluğuna doğru ilerler.

Pazı yetiştiriciliğinde üreticileri mutlu eden en önemli durum, bitkiyi tek seferde kökünden sökmek yerine kademeli olarak toplayarak pazar değerini korumaktır. Yani hasat dönemi geldiği zaman bitkinin tamamını sökmeden, sadece en dış kısımda kalan olgun ve iri yaprakları makas yardımıyla kesmeniz yeterlidir. Hem siz dıştaki yaprakları topladıkça, merkezdeki büyüme noktasından yeni ve taze yapraklar gelmeye devam eder. 

Alanında deneyimli tarım danışmanlarıyla yapmış olduğumuz görüşmelerde, bu sürdürülebilir yöntemi uygulayan çiftçilerin sadece tek bir ekim ile 10-12 haftayı geçen, bereketli bir hasat dönemi geçirdiklerine şahit olduk. Dolayısıyla toplama tekniğini doğru uygularsanız, aynı kökten en az 3-4 kat daha çok ürün almanız mümkündür. 

Sapa Kalkma (Çiçeklenme) Dönemi

Hava sıcaklıklarının ani yükselişi ya da bitkinin çok susuz kalması durumunda, pazı hayatta kalmak için hızla tohuma yönelir ve bitki gövdesinin orta kısmından dik bir çiçek sapı çıkarmaya başlar. Bitki çiçeğe kaçtığı zaman, bütün enerjisini tohuma vereceğinden yaprak verimliliği ve kalitesi de düşer; yaprakları sertleşip acılaşır.

Tabii bu durumu erken fark ederek üretim sürecini uzatabilirsiniz. Bitkinin yükselen o çiçek saplarını dipten hemen keserseniz, bitkinin kafası karışır ve daha fazla yaprak üretir. Böylece hasat sezonunu daha verimli hale getirmiş olursunuz. 

Balkon Saksılarında Pazı Yetiştirmek Kolay mı?

Ev ortamında yeşillik üretmek isteyenler için pazı, saksı üretimi için en uygun sebzeler arasında gelir. Bu bitkiyi yetiştirmek için derinliği en az 15 cm olan saksılar işinizi görecektir; ancak hacim ne kadar geniş olursa yapraktan alınacak verim de o derece güzel olur. Pazı yetiştirirken balkonlar saksı konumunun doğru seçilmesine dikkat edilmelidir. Çünkü bitkinin gün boyu en az 4-6 saat güneş ışığından faydalanması şarttır; yoksa karanlıkta kalan yapraklar cılızlaşarak formunu kaybeder.

Ayrıca saksıda üretim yaparken verimliliği sürekli kılmak yalnızca sizin elinizdedir. Hasat sonunda birkaç bitkiyi hiç koparmayıp kendi haline bırakırsanız, gövdeden yükselen tohumlar olgunlaşır ve kahverengiye döner. Kuruyan bu doğal tohumları toplayarak bez bir torbada sakladığınızda, sonraki sezonlar için sürdürülebilir bir döngü elde edersiniz.

Pazı Tohumu Fiyatları

Pazı yetiştiriciliğinde verimliliği yüksek bir hasat dönemi geçirmek için tohum maliyeti ile kalite arasındaki dengeyi doğru anlayabilmek önemlidir. Tohum alırken harcanan bütçe sofralarınıza sağlıklı yiyecekler olarak geri döner. Pazı tohumu fiyatları; ürünün saflığına atalık olup olmamasına ve dayanıklılık yapısına göre değişkenlik gösterir.

Küçük gramajlı paketlerden profesyonel üreticiler için hazırlanan yüksek miktarlı paketlere kadar her ihtiyaca uygun şekilde tohum seçeneklerimiz bulunur. Yüksek çimlenme gücüne sahip tohumlara yatırım yaparak  en iyi sonuçları alabilirsiniz. Tarla, balkon ve sera alanlarında bu bereketi yakalamak için en kaliteli ve güvenilir pazı çeşitlerine İntfa Tarım güvencesiyle ulaşabilirsiniz.