Sepetiniz şu an boş.
Yaz otu-teff grass tohumu, kum taneleri kadar küçük, parlak ve kahverengi olan toprakla buluştuğu an hayvancılık için çok değerli bir yem deposuna dönüşen bir bitki tohumudur. Son yıllarda büyük işletmelerin ve küçük üreticilerin, hatta evinin bahçesinde kaliteli ot yetiştirmek isteyenlerin ilk tercihi haline gelmiştir. Bu özel bitki özellikle de yazın aşırı sıcaklarında çiftçilerimizin imdadına bir kurtarıcı gibi yetişir. Sahadaki gözlemlerimize göre bu tohumu tercih eden üreticilerimizin sonuçlardan çok memnun kaldıklarını ve ürüne her sezon daha yoğun ilgi gösterdiklerini görmekteyiz.
Bu minik tohumu geleneksel kaba yemlerden daha cazip kılan asıl sır, tarlalardaki performansıdır. Klasik serin iklim çayır bitkileri Temmuz ve Ağustos güneşini görünce sararıp gelişimini durdururken, yaz otu ise tam tersine sıcak havaları gördükçe gelişimini tüm hızıyla sürdürür. İşte bu direnci ve yüksek besin değeri sayesinde, en kurak dönemlerde bile yeşilliğini korumaya devam eder. Bu sayede hayvanların önünden yeşil otu eksik etmek istemeyen yetiştiricilerimiz için en kıymetli bitkilerden biri haline gelir.
Yaz otu tohumunun tarlalardaki çimlenme ve büyüme hızı, ilk defa ekim yapan üreticileri şaşırtacak kadar yüksektir. Toprak sıcaklığı 18°C'nin üzerine çıktığı andan itibaren, tohumlar toprağı patlatarak 5-7 gün içinde tarlayı yeşertmeye başlar. Kendi takip ettiğimiz üretimlerde, ekim zamanı için bir süre bekleyip toprak sıcaklığının 22-24°C olduğu dönemlerde ekim yapıldığında, o minik tohumlar 4-5 gün içinde fire vermeden ilk filizlerini verir. Topraktan çıkış yaptıktan sonra arkasına yaz güneşini alan yaz otu, hızlıca büyür ve ekimden sonraki 45 ile 65 gün içinde ilk biçim olgunluğuna gelir. Bu hızlı büyüme süreci, kaba yem deposunu kısa zamanda doldurmak isteyen çiftçilerin yüzünü güldürür ve aynı sezonda peş peşe kaliteli otları toplama imkanı bulurlar.
Teff grass kuraklığa çok dayanıklı olsa da bitkinin düzenli aralıklarla sulanmasına dikkat edilmelidir. Yaz otu Temmuz ve Ağustos aylarında yaşanan kısa süreli susuzluklara ve sıcak baskılarına hemen teslim olmaz; fakat gelişim döneminde su vermeyi keserseniz bitki uzayamaz ve verim düşer. Kısaca söylemek gerekirse, yaz otunun kuraklığa dayanıklı yapısı tarlanızı korur; ancak ambarlarınızı kaliteli otla doldurmak için ihtiyaç duyduğu nemi titizlikle sağlamalısınız.
Yaz otu, kuru maddede %12 ile %18 aralığında değişen yüksek miktarda ham protein oranı ve kolay sindirilmesiyle, büyükbaş, küçükbaş ve özellikle de at yetiştiriciliğinde yoğun olarak tercih edilmektedir. Bu yem kaynağı, incecik sap yapısı sayesinde biçildikten çok kısa süre içinde kurur ve besin değerini kaybetmeden balyalanır.
At yetiştiriciliğinde lif kalitesinin yüksek, şeker oranının dengeli olması sayesinde atlar için hayati tehlike yaratan kolik riskini en aza indiren nadir otlardan biridir. Ancak sapları çok ince olduğundan, hasatta gecikilirse yağmur ve rüzgarın etkisiyle tarlaya yatma riski yüksektir; o nedenle ekim yapıldığında tarlaları daima kontrol etmelisiniz.
Geçen sezon Ege Bölgesi’nde yem sıkıntısı yaşayan bir üreticimiz için 50 dekar araziye Haziran ayının ilk günlerinde teff grass ekimi yaptık. Ekimden 50 gün sonra yapılan ilk biçimde dekar başına ortalama 350-400 kg son derece kaliteli kuru ot elde ettik. Bu yem bitkisini kullanmaya başlayan üreticimiz, ineklerinin sindirim sorunlarının çözüldüğünü ve yem faturasını da neredeyse yarı yarıya düşürdüğünü bizlerle paylaştı.
Yaz otu tarımında başarılı olmak, toprağın sıcaklık derecesini doğru okumaktan geçer. Bu bitki sıcağı ve güneşi çok sever ancak kaba yem açığını erkenden kapatma heyecanıyla tohumu erkenden soğuk toprağa bırakmak verimi yok eder. Her ne kadar 15-18°C toprak sıcaklığı ekim için yeterli görülse de, tarlalarda yaptığımız gözlemlerimiz bu ısının başlangıçta riskli olduğunu göstermektedir.
Toprak henüz çok soğukken, sıcaklık 18-20°C’ye gelmeden tohumları ekerseniz maalesef o tohumlar uyanamaz ve toprak altında çürür. Dolayısıyla işimizi şansa bırakmamak ve tarlayı yemyeşil görmek için en güvenli zaman, bahar güneşinin toprağı iyice ısıttığı Mayıs ortası ile Haziran sonu arasındaki o dönemdir.
Toprak ısısının yanında, ekim yapacağınız bölgenin daha önceki hava raporlarında son don tarihlerini de göz önünde bulundurmanız iyi olur. Teff grass, fide aşamasındayken dondurucu soğuklara karşı çok savunmasızdır; geceleri aniden bastıran hafif bir don bile bu taze filizleri kurutmaya yeter. Eğer bitkiyi ikinci ürün olarak ekmeyi düşünüyorsanız iyi bir planlama yapmalısınız. Örneğin arpa ya da buğday hasadından sonra, Temmuz ayının başına kadar ikinci ürün olarak ektiğinizde, yaz sıcaklığının etkisiyle inanılmaz bir büyüme hızı gösterir.
Yaz otu yetiştiriciliğinde yüksek kaliteli bir hasat elde etmenin formülü, tohum yatağının pürüzsüz ve sıkı hazırlanmasında saklıdır. Bu bitki için toprağın asitlik derecesinin pH 5.5-7.0 aralığında olması idealdir. Artık geleneksel olarak her ekim öncesi yapılan derin sürümler, teff grass tarımında bazen faydadan çok zarar getirebilir; çünkü derinden altüst edilen toprakta tohumun tutunacağı nemli tabaka kaybolur. Özellikle ağır killi ve suyu tutan topraklarda drenajı rahatlatmak için toprağı yüzeysel işlemek ve eğer gerekliyse organik maddeler ile toprağı kabartmak çok daha akıllıca bir yöntemdir.
Bir de şu var; tohumların toprağın altında kaybolup gitmemesi için yüzeyin ne çok taşlı ne de aşırı gevşek olması gerekir; aradığımız zemin sadece üzerine basıldığında ayakkabı izi bırakacak kadar sıkıştırılmış, nemli bir tohum yatağıdır. Bu sıkılığı yakalamak için ekim öncesi ve sonrası merdane kullanarak toprağınızı hazırlamanız mümkündür.
Geçmiş yıllarda İç Anadolu’da, killi ve büyük keseklerin olduğu bir tarlada tam da bu yöntemi uyguladık. Tohumların derine kaçmasını önlemek için ekime başlamadan önce tarlaya ağır bir merdane çekerek toprağı iyice sıkıştırdık. Ardından küçük yaz otu tohumlarını bu sıkı toprağa, sadece 1 cm derinliğe gelecek şekilde mibzerle bırakıp üzerinden merdane ile geçtik. Toprak nemini yakalayan tohumlar, 5 gün sonra filizlenmeye başladı ve o sezon bölge ortalamasının üzerinde çok iyi bir hasat elde ettik.
Teff grass tohumu son derece küçük ve hafif yapıda olduğu için toprağa en fazla 0,5-1 cm derinlik olacak şekilde bırakılmalıdır; eğer bu sınır aşılırsa minik tohumlar yüzeye çıkacak gücü bulamazlar.
Geniş tarla üretimlerinde dekar başına 1,5-3 kg arasında tohum kullanımı eşit bir kaplama için idealdir. Küçük alanlarda ise bitkinin gür gelişim potansiyeli göz önüne alınarak bu miktara bağlı kalınması yeterlidir.
Tohumların çok hafif olması nedeniyle rüzgarlı havalarda ekim yapmaktan uzak durulması önemlidir; esintili günlerde yapılan uygulamalar tohumların tarlada dağılmasına ve can sıkan boşluklara neden olur.
Her tohumun toprakla tam temas etmesi ve aradığı nemi bulabilmesi için ekim biter bitmez zemine hafif bir baskı uygulanmalıdır. Tarlanın üzerinden silindirle geçilmesi, çimlenme gücünü artırır.
Yaz otu tarımında tohumların çimlenip filizlendiği ilk iki haftalık dönemin üreticiler açısından çok kritik olduğunu söyleyebiliriz. Bu küçük yem tohumlarının ilk kökleri çok hassas olduğundan, toprak yüzeyinin sadece birkaç gün bile kuru kalması genç fidelerin kurumasına sebep olur. Bu süreçte tohumları yerinden oynatmayacak şekilde hafif ve sık sulama yapmaya özen göstermelisiniz.
Filizlenme tamamlanana kadar ince püskürtmeli yağmurlama sistemleri kullanmanız doğru olacaktır. Bitki toprağa tutunduktan sonra ise damla sulama yöntemleri tercih edilebilir. Bitki kök saldıktan sonra sulama sıklığı arazinin yapısına göre belirlenmelidir; su tutma kapasitesi çok düşük olan topraklarda haftada iki kez sulama gerekirken, dengeli tınlı topraklarda haftada bir kez sulama yapmak yeterli gelecektir.
Bitkinin gelişim döneminde boy atmasını ve kardeşlenmesini sağlayan en önemli güç azottur. Ekim yapılırken verilen taban gübresine ek olarak, özellikle her biçimden sonra dekar başına 5-8 kg saf azot içeren üst gübreleme yapılması önemlidir. Bu sayede yeni sürgünlerin çıkması da kolaylaşır. Farklı bitkilerle karıştırılarak ekim yapılmadığı zamanlarda, yani sadece yaz otunun tek başına yetiştirildiği durumlarda bu azot desteği bitkinin kalitesini ve protein oranını önemli oranda etkiler.
Geçtiğimiz dönemlerde İç Anadolu’da bir üreticimizin tarlasında, ilk 10 gün boyunca toprağı nemli tutarak firesiz bir çıkış yakaladık. Otların boyu 15-20 cm olduğunda ise sulamayı haftada bir olacak şekilde ayarladık. İlk hasadın hemen ardından tarlaya can suyuyla birlikte dekar başına 7 kg saf azot desteği sağladık. Bu doğru besleme sayesinde, normal şartlarda 25 günü bulan ikinci biçim olgunlaşma süresi sadece 15 güne düştü ve bitki kök boğazından çok daha gür şekilde yeniden patladı. Bu tecrübeyle; doğru sulamanın ve hasat sonrası uygulanan azotun, yaz otunun büyüme sürecini nasıl etkilediğini ve tarladaki kazancını ne denli artırdığını görmüş olduk.
Yaz otu, ekildiği andan itibaren büyüme hızıyla üreticisini şaşırtan bir yem bitkisidir. Tohumlar çimlendikten sonra, ilk biçim olgunluğuna hava sıcaklığı ve sulama sıklığına bağlı olarak 45-65 gün gibi çok kısa bir sürede ulaşır. En yüksek protein oranını ve yumuşak sap yapısını yakalamak için bitki daha çiçeklenmeden, boyu 40-50 cm civarındayken hasat etmenizi öneririz. Eğer geç biçerseniz saplar hızla odunsulaşır, besin değeri düşer ve hayvanlar da bu ottan yeterli miktarda faydalanamaz.
İlk hasadı yaptıktan sonra doğru sulama ve azot takviyesiyle sonraki biçme süreleri 20-25 güne kadar düşer. Özellikle sıcaklığın yüksek olduğu Ege ve Akdeniz'de tek sezonda 3-4 kere biçilirken, kışın erken geldiği İç Anadolu gibi bölgelerde ise 2-3 defa biçim yapmak daha doğru olur.
Önemli Bir İpucu: Yaz otunu biçerken tırnak yüksekliğini (biçim yüksekliğini) topraktan en az 5-7 cm yukarıda tutmaya özen göstermelisiniz. Eğer çok dipten biçerseniz, bitkinin yeniden kardeşlenmesini sağlayan büyüme noktaları zarar görür ve bu yüzden bir sonraki biçme zamanını geciktirmiş olursunuz.
Yaz otu tohumunun sertifikalı ve ambalajlı olması içeriğinin ne kadar temiz ve kaliteli olduğunu kanıtlar. O yüzden her zaman devlet onaylı paketleri seçmeliyiz.
Çimlenme gücü paketlerin üzerinde yazar ve bu sayının %80’den fazla olması gerekir. Eğer pakette bu bilgi yoksa tohumlar toprağın altında uyanamayabilir ve tarla boş kalabilir.
Tohumun yaşı çok önemlidir; çünkü iki yıldan eski tohumlar bayatlamış olur. Bayat tohumlar canlılığını büyük oranda kaybettiği için tarlaları güçlü bir şekilde yeşillendiremez.
Yaz otu tohumları yabancı otlardan arındırılmış olmalıdır; yani içinin temiz olması gerekir. Tohumların içeriği temiz olmazsa, tarlalarda yaz otu yerine sadece yabani otlar büyür ve temizlemesi de çok zor olur.
Tohumların kuru olması ve taze kokması doğru şartlarda saklandığını gösterir. Eğer paketi açtığınızda tohumlar birbirine yapışmışsa ya da kötü kokuyorsa, nemden dolayı çürümüş demektir.
Geçen senelerde bir çiftçimizin ucuz diye paketsiz bir tohum aldığına ama ne yazık ki tohumların topraktan hiç çıkmadığına tanık olmuştuk. Hemen yan tarlada ise bizim verdiğimiz taze ve sertifikalı tohumlar ekildi ve tarla birkaç güne kalmadan yeşil, uzun otlarla doldu. Bu yüzden tohumları alırken sadece ucuz olmasına değil; taze ve güvenilir olmasına dikkat etmeliyiz.
Yaz otu tohumu fiyatları, tohumun yüksek saflık derecesine, çimlenme kalitesine ve sertifika durumuna göre belirlenmektedir. Üreticilerimizin ekim kolaylığını düşünerek, tarlada tam kararında bir ekim yapmanız adına ürünümüzü standart 10 kg’lık özel ambalajlarda satışa sunuyoruz. Bu sayede tohumların ilk günkü gibi tazeliğini korumasını sağlıyor, aynı zamanda ekim yapılırken tarlalarda tohumları mibzere doldurma işlemini çok daha pratik hale getiriyoruz.
En kaliteli yem bitkileri arasında yer alan bu özel tohumdan alanınıza en uygun miktarda sipariş vermek ve ekim sürecinizde destek almak için İntfa Tarım ekibiyle iletişime geçebilirsiniz. Hayvanlarınızın süt verimini ve tarlanızın bereketini artırarak avantaj sağlayabilirsiniz.