Yeşil Soğan Tohumu

Yeşil Soğan Tohumu

Yeşil soğan tohumu; siyah rengi, köşeli hatları ve pürüzlü dış yüzeye sahip sert bir kabukla kaplı olan minik bitki özleridir. Avucunuza çok sayıda gelen bu minik taneler, Türk mutfak kültürünün en sevilen ve iştah kabartan aromalarının başında gelir. Toprağa ekildiği andan itibaren güçlü bir uyum gösteren bu bitki, çok büyük tarım alanlarından, evlerinizde pencere önünde duran küçük saksılara kadar birçok yerde hayat bulabilir. 

Toprak altında sabırla büyüyen bu minicik taneler, zaman içinde o hepimizin aradığı bembeyaz, uzun ve dolgun gövdelere kavuşarak taptaze yeşil yapraklarla sökülmeye hazır hale gelir. Salatalara çıtırlık, sıcak yemeklere ise nefis bir aroma katan bu yeşillik, sadece yüzeydeki yapraklarıyla değil, güçlü kök yapısıyla da üreticilerin gözdesi olmuştur. 

Tarımsal faaliyetlere yeni başlayanların en çok karıştırdığı nokta ise, bu tohumun kuru soğan ile olan bağıdır. Şunu söyleyebiliriz ki; bu siyah tanelerin genetik olarak kuru soğan tohumundan hiçbir farkı yoktur. İki tohum arasındaki sonucu belirleyen şey sizin sulama, seyrek dikim ve toplama zamanı için yapmış olduğunuz tercihlerdir. 

Eğer tohumları çok sıkı bir düzende toprakla buluşturup, bitki körpe bir fidanken, yani yaprakları taptazeyken sökerseniz yeşil soğan hasat etmiş olursunuz. Ancak biraz zamana bırakıp bitkinin gelişimini tamamlamasına izin verirseniz, toprak altındaki gövde etlenip kabuk bağlayarak kuru soğana dönüşecektir. Bu iki yönlü kullanım avantajı, tohumu kendi sebzesini yetiştiren üreticiler ve çiftçiler tarafından çok değerli bir yatırım haline getirir.

Yeşil Soğan Ekiminde Toprak Hazırlığı 

Yeşil soğan, kök ve gövde kalitesini doğrudan üzerinde büyüdüğü toprağın yapısıyla belirleyen, seçici bir sebzedir. Ağır ve killi topraklar bir sünger gibi suyu hapsederek bitki köklerinin oksijensiz kalmasına ve boğulup çürümesine yol açar. Hafif kumlu yapılar ise nemi ve gübreyi tutamadığı için bitkiyi aç ve susuz bırakır. Yeşil soğanın o iştah kabartan, dik ve canlı forma ulaşması ise bu iki uç yapının tam ortasında yer alan tınlı topraklarda mümkündür. Suyun fazla kısmını alt katmanlara rahatça geçiren, köklerin arasında hava alması için boşluklar bırakan ve humus bakımından zengin olan bu zeminler, sağlıklı bir hasat için büyük öneme sahiptir. 

Bitki beslemede verimi doğrudan etkileyen en önemli unsurlardan biri toprağın asitlik-bazlık dengesidir. Kendi ekim denemelerimizde gördük ki; yeşil soğan tohumları için en uygun beslenme toprak pH seviyesinin 6.0–7.0 aralığında olduğu zamanlardır. Bu zeminde bitki sağlıklı gelişimi için ihtiyacı olan mineralleri hızlıca alabilir. Eğer toprakta asitlenme başlayıp bu değer 5,5 seviyesinin altına düşerse, soğanın fosfor ve kalsiyum alımını engeller. Bu besinlerin alınamaması taze yaprak uçlarının sararıp kuruyarak pazar değerini kaybetmesine neden olur.

Toprak Hazırlığında Dikkat Edilmesi Gerekenler Nelerdir?

• Tohumu ekmeden önce toprağı 25-30 cm derinden işleyerek köklerin aşağıya doğru rahatça uzaması sağlanmalıdır. Sığ bırakılan sert zeminler, yeşil soğanın o aranan uzun beyaz gövde yapısını oluşturmasını engeller. 

• Toprağı organik yöntemlerle zenginleştirmek için sadece iyi yanmış çiftlik gübresi veya olgunlaşmış kompost kullanmalısınız. Geçmiş yıllarda taze gübre serdiğimiz tarlalarda tohumların yanarak hiç çıkmadığını ve buna bağlı olarak köklerin çürüdüğünü gördük.

• Yeşil soğan, su biriken topraklarda çok hızlı çürüyen hassas bir yapıya sahiptir. Kök boğazı hastalıklarını önlemek için su tahliye kanalları mutlaka doğru şekilde hazırlanmalıdır.

• Soğan tohumlarının hiç fire vermeden sağlıklı şekilde çimlenebilmesi için toprakla iyice temas etmesi gerekir. Bu nedenle toprak tırmıkla un kıvamına gelene kadar iyice ufalanmalı, sert keseklerden ve taşlardan arındırılıp pürüzsüz hale getirilmelidir.

Yeşil Soğan Tohumu Ne Zaman Ekilmelidir?

Yeşil soğan tohumu ekmeye başlamadan önce takvimi doğru ayarlamak, hasat dönemi geldiği zaman tarla veya saksıları o iştah açan bembeyaz gövdelerle doldurmanın ilk şartıdır. Bu noktada söylemeliyiz ki, yeşil soğan için tek bir ekim zamanı yoktur. Bu sebze için en doğru an, üretim yapacağınız bölgenin iklimine ve ürünü ne zaman sofralarınıza taşımak istediğinize göre değişir. 

Ülkemizin ılıman geçen kıyı şeritlerinde özellikle Eylül sonundan Kasım başına kadar uzanan sonbahar ekimleri tercih edilir. Kışın daha sert geçtiği iç bölgelerde ise riske girmemek için ilkbahar mevsimi en mantıklısıdır. İç kesimlerde don riskinin toprağı terk ettiği Mart ayı ortasından başlayarak ekimlerinizi güvenle yapabilirsiniz. Yeşil soğan yetiştirmenin en güzel yanlarından biri, sizi belli bir zamana bağlı bırakmamasıdır. Şöyle ki; ekim zamanını birkaç hafta kaçırsanız bile, bu tohumun yüksek uyum yeteneği sayesinde bölgenizin hava durumuna göre esnek bir şekilde hareket edebilirsiniz.

Bazı üreticiler baharın gelişiyle tohumları toprağa hemen ekmek ister; işte tam bu aşamada aceleci davranmak hata olabilir. Daha önce yaptığımız denemelerde, hava sıcaklığına aldanarak buz gibi olan topraklara soğan tohumlarını ektik. Daha sonra çimlenmesi için haftalarca beklediğimizi ve çıkan fidelerin de az sayıda ve düzensiz olduklarını gözlemledik. Buradan da anlayabileceğiniz gibi tohumların toprağa küsmemesi ve eş zamanlı şekilde uyanması için toprak sıcaklığının en az 10°C civarında olmasını beklemek önemlidir. 

Öte yandan, yazın kavuran Temmuz ve Ağustos sıcaklarının bitkiyi strese sokup yaprak kalitesini düşüreceğini de unutmamak gerekir. Bahçe ve tarlalarınızda bu bitkinin pazar değerini ve lezzetini koruyarak yetiştirilebileceği en uygun ortam, toprağın ılık olduğu zamanları bulmaktır. Böylece dolgun yeşil soğanlar elde ederek hasat kalitenizi de önemli oranda artırmış olursunuz.

Yeşil Soğan Tohumu Nasıl Ekilir?

Yeşil soğan tarımında çimlenme oranı yüksek ve düzgün sıralar elde etmenin sırrı, o küçük tohum tanelerini toprakla buluştururken gösterdiğiniz özene bağlıdır. Bazı üreticiler daha korunaklı olduğunu düşünerek tohumları toprağın çok derinine gömerler. Oysaki hafif ve narin yapısı olan soğan tohumu için olması gereken ekim derinliği 1-1,5 cm civarındadır. Eğer bu ölçüyü aşarak tohumları çok daha derine iterseniz, minik filizlerin toprak yüzeyine çıkacak gücü kalmaz, toprak altında sıkışarak çürürler. 

Bir de şu var ki; tohumları toprağa ektikten sonra üzerini kapatırken toprağı aletlerle sertçe bastırmaktan kaçınmalısınız. Çünkü bu aşırı baskı toprağı sıkıştırıp su geçirgenliğine engel olur. Bunun için ekim yatağını kapattıktan sonra cansuyu verirken hafif bir süzekle nemlendirmek bitkinin uyanış sürecini başlatmak için yeterlidir.

Sıra ve ekim aralıkları için ise tarladaki hedefinize göre karar vermelisiniz. Eğer amacınız taze yeşil soğan üretmekse bitkileri birbirine daha yakın tutmanız avantaja dönüşür; çizgiler arasında 10-15 cm mesafe bırakmak en doğrusudur. Ancak bir süre daha bekledikten sonra, artık toprak altında dolgun başlar bağlamış kuru soğan hasat etmek istiyorsanız durum daha farklıdır. İşte o zaman bitkilerin rahat şekilde yayılabilmesi için sıra aralarını 25-30 cm, tohumların kendi mesafelerini ise 5-8 cm olarak ayarlamanız gerekir.

Soğan yetiştirirken mevsime uygun hareket etmek verimlilik açısından önemlidir. Geçtiğimiz yıllarda kavurucu yaz dönemine denk gelen ekimlerde, açıkta bırakılan tarlalarda güneşin toprağı fırın gibi kuruttuğunu ve yüzeyi sert bir tabaka haline getirerek çimlenmeyi tamamen kestiğini gördük. Bölgedeki çiftçilerin de söylediği üzere; eğer kurak ve sıcak günlerde ekim yapacaksanız, tohumların bulunduğu çizgilerin üzerlerini ince bir mulç tabakasıyla ya da organik kompostla hafifçe örtmek toprağın nemini korur. Bu uygulama, nemin uçup gitmesini önler ve toprak yüzeyinin betonlaşmasının önüne geçerek o beklediğiniz bembeyaz, uzun gövdeli yeşil soğanların firesiz çıkmasına imkan verir.

Yeşil Soğan Kaç Günde Filizlenir?

Soğan tohumlarının toprak altındaki uykularından uyanarak yeryüzüne çıkması toprağın sıcaklık durumuna bağlıdır. Toprak nemini almış ve ısısını 15–20°C arasına sabitlemişse taze filizlerin yukarı çıkış süreci 7-12 gün aralığında değişir. Önceki dönemlerde yaptığımız ekimlerden biliyoruz ki, güneşin toprağı 18°C üzerine ısıttığı zamanlarda bitki ilk yeşillerini 8. güne gelir gelmez fırlatır. Öte yandan toprak sıcaklığı 12°C’nin altına düştüğünde tohumlar hayatta kalma moduna geçerek bu süreci üç haftaya kadar yayabilir. Bu dönemde ekim için en doğru zamanı belirlemek hasat başarısını önemli oranda etkiler. 

Unutmamak gerekir ki; tohumun enerjisini sömüren ve filizlenmeyi durduran en büyük iki tehlike, tohum ekim alanının çok kuru kalması ve minik tanelerin çok derine gömülmesidir. Ayrıca tohumlar çabuk çimlensin diye toprağı aşırı sulamak olumsuz sonuçlara neden olur. Sular içinde oksijensiz kalan tohumlar toprakta sıkışarak patlayamadan çürürler.

Çimlenme Oranını Artırmanın Püf Noktaları

• Ekim hazırlıkları yaparken çimlenme sürecini hızlandırmak için tohumları 8-10 saat boyunca ılık suda bekletmelisiniz. Bu pratik yöntem sert kabuğu yumuşatır ve tohum toprağa bırakıldıktan sonra çok daha çabuk uyanır. 

• Tohumların üzerini örterken sert toprak yerine ince kum tercih etmek harika bir çözümdür. Bu hafif katman nemi hapseder ve toprak yüzeyinin kurumasını, sertleşmesini önler. 

• Filizlerin topraktan ilk çıktığı günler, bitkinin dış etkenlere karşı en hassas olduğu zamandır. Dolayısıyla ekim yaparken sert rüzgar almayan, güneşten korunaklı alanlar seçmek pazar değeri yüksek yeşil soğanlar elde etmede hasat kalitenizin en büyük güvencesi olur.

Yeşil Soğan Yetiştiriciliğinde Sulama Nasıl Yapılmalıdır?

Yeşil soğan yetiştiriciliğinde su dengesini iyi ayarlamak, yaprakların o canlı yeşil rengini ve gevrek dokusunu korumanın en temel kuralıdır. Yeşil soğan sulama konusunda çok hassas bir bitkidir. Gereğinden fazla sulama yapmak köklerin havasız kalmasına ve mantar hastalıklarının tarlada çoğalmasına neden olur. Öte yandan bitkiyi susuz bırakmak da gelişimini yavaşlatır; nem yetersiz kalırsa taze yaprakların uç kısımlarında kurumalar ve sararmalar başlar.

Bitkinin suya ihtiyacı olup olmadığını en kolay şekilde anlayabileceğiniz yöntem parmak testidir. Bunun için parmağınızı toprağa yaklaşık 3-4 cm kadar batırarak dipten gelen nemi hissetmeye çalışmalısınız; eğer parmak ucunuz kupkuru kalıyorsa o an bitkinin suya ihtiyacı olduğunun işaretidir. Güneş ve rüzgar, toprağın sadece üst kısımlarını kurutarak yanıltıcı bir görüntü oluşturabilir. O yüzden bu aldatıcı kuruluğa bakarak ezbere sulama yapılmamalıdır. 

Mevsimsel Sulama ve En Doğru Yöntemler

Sulama zamanı için, gökyüzünün durumu, havanın nem oranı ve içinde bulunulan mevsimi takip ederek yeşil soğanın su ihtiyacını en iyi şekilde karşılayabilirsiniz. Öyle ki, havaların serin ve yağışlı seyrettiği ilkbahar aylarında haftada sadece bir kez su vermek bitkinin su ihtiyacını karşılamaya fazlasıyla yeterli olur. Yaz dönemi gelip o kavurucu sıcaklar başladığında ise yoğun buharlaşma etkisiyle durum farklılaşır. Bu dönemde toprağın durumunu da göz önünde bulundurarak haftada 2-3 gün sulama yapmak önemlidir. Tabii hava sıcaklığı yükseldikçe toprağın kuruma hızını daha yakından takip etmek faydalıdır.

Sulamayı hangi yöntemle ve günün hangi saatinde yaptığınız da en az su miktarı kadar önemlidir. Üretiminizi yaptığınız yer tarla ya da balkon saksıları fark etmeksizin, sulamayı her zaman sabahın erken saatlerinde ve dipten olacak şekilde yapmalısınız. Daha önce yaptığımız çalışmalarda, sıcak yaz günlerinde öğleden sonra ve yaprakları üstten ıslatacak şekilde yapılan sulamalarda, nemin yapraklarda uzun süre beklemesinden dolayı mantar hastalıklarının yayıldığını ve aynı zamanda yaprak kalitesinin bozulduğunu fark ettik. Bu yüzden eğer mümkünse damla sulama sistemi kurmak, suyu yapraklara değdirmeden doğrudan kök bölgesine ulaştırır. Böylece hastalık riski en aza iner ve pazar değeri yüksek kaliteli ürünler hasat etmiş olursunuz. 

Balkonda ve Saksıda Yeşil Soğan Yetiştiriciliği Mümkün müdür?

Evimizin balkonunda veya güneş gören bir pencere önünde kendi soğanlarımızı yetiştirmemiz mümkündür. Yeşil soğan saksıda büyümeyi en çok seven ve yetiştirilirken hiç zahmete sokmayan harika bir bitkidir. Derinliği 15-20 cm olan bir saksı ya da ahşap bir kasa bile minik soğan tohumlarının yuvası olabilir. Burada en dikkat edilmesi gereken yer bu yuvaları doğru hazırlamaktır. Altında su tahliye delikleri olan bir saksı seçilmeli ve içine sadece hazır toprak koymakla kalmamalıyız. Toprağın içine birazcık iri kum veya perlit karıştırmak, fazla suyun kolayca akıp gitmesini sağlayarak köklerin çürümesini engeller.

Balkonda yeşil soğan yetiştirirken tohumların yan yana ve sık ekilmesi gayet uygundur. Bitkileri tam büyümeden, taptazeyken toplayacağımız için dar alanda sıkışık kalmaları hiç önemli değildir. Hatta sık ekilen soğanların büyürken birbirine omuz verdiğini, böylece rüzgar çıktığında eğilmeden dimdik kaldıklarını söyleyebiliriz. Saksımızı hazır hale getirdikten sonra onu evimizin en çok güneş alan yerlerine koyarsak soğanlarımız sağlıkla büyür. 

Unutmamalı ki, pazardan alınan soğanlar günlerce beklediği için vitaminlerini kaybeder, ancak kendi balkonumuzda yetiştirdiğimiz soğanları makasla tazece kesip salatalarımıza doğradığımızda kokusu ve lezzeti bambaşka olur. 

Yeşil Soğan Tohumu Fiyatları

Bereketli bir yeşil soğan hasadının ilk adımı doğru tohum seçimiyle başlar. Yeşil soğan tohumu fiyatları; tohumun çeşidine, ambalajın ağırlığına ve sertifikalı olup olmamasına göre belirlenmektedir. Yüksek çimlenme gücü taşıyan tohumlar tarla ve bahçelerde ekim yaparken fire vermenizi önler, bu nedenle uzun vadede en kazançlı seçeneklerden biridir. 

Balkonda hobi olarak yetiştirecekseniz birkaç gramlık küçük paketler işinizi görür; eğer ticari üretim için düşünüyorsanız büyük paketleri seçerek maliyeti de daha aşağı çekebilirsiniz. 

Bölgenizin iklimine ve toprak yapısına uyan doğru tohumu bulmak, sadece hasat verimini artırmakla kalmaz; aynı zamanda sofralarınıza taptaze, sağlıklı ve güvenilir besin taşımanın da en kesin yoludur. Pazar değeri yüksek, içi dolgun, canlı yeşil renge sahip nefis tadı olan yeşil soğanları üretmek için üretim alanlarınıza uygun çeşidi seçmeniz gerekir. En verimli ve en güvenilir tohum çeşidini bulmak için İntfa Tarım ekibinden destek alabilirsiniz.