Sepetiniz şu an boş.
Orta alçak tünel sera demiri, bahçelerde sebze ve fide yetiştirirken ısı kaybını önleyen, bitkileri koruyan ve erken hasat imkanı sunan dayanıklılığı yüksek bir sera malzemesidir.
İstediğiniz her alana seralar kurmanızı sağlayan bu eğri demirler, özel galvaniz kaplaması sayesinde açık alanlarda yağmura ve neme karşı direnç göstererek kolayca paslanmaz.
Evlerinizin bahçesinde rahat rahat oturak domatesler yetiştirmek istiyorsanız bu sera demirleri en büyük yardımcınız olur. Aynı zamanda tarlalarda sıra sıra üretim yapan çiftçiler de bu tünelleri tercih ederek erkenden taze sebzelerini toplayabilirler. Dışarıdan sadece kavisli birer metal çubuk gibi görünen bu demirlerin, sert fırtınalarda esneyip çökmeyecek kadar kaliteli ve doğru kalınlıkta seçilmesi çok önemlidir.
Bölgede toprakla uğraşan üreticilerle görüştüğümüzde, bu demirlerin ilkbaharın serin günlerinde toprağı sıcacık tuttuğunu öğrendik. İçerideki sıcaklık 3-5°C derece yükseldiğinde, minik fideler üşümez ve köklerini toprağa çok daha hızlı salar. Tabii yaşadığınız şehrin havasına göre tünelin üstüne örteceğiniz naylonun kalınlığı ya da demirlerin sıklığı değişebilir.
Orta alçak tünel sera demiri, erken dönem sebze yetiştiriciliği yaparken sera naylonu veya gölgeleme tüllerini taşıyarak bitkilerin üzerinde koruyucu bir çatı oluşturan esnek bir iskelet sistemidir. Belirli aralıklarla toprağa çakılan bu demir kemerler, üzerine serilen koruyucu örtüyle bütünleştiğinde dış dünyadan izole, dengeli bir sıcaklık ortamı oluşturur. Olası don tehlikelerine karşı korunaklı olan bu alan, sert rüzgarların fideleri sarsmasını da engellemiş olur. Aynı zamanda bitkilerde çeşitli hastalıklara yol açan zararlı böceklerin içeri girmesini de önler.
Farklı bölgelerde yaptığımız çalışmalarda, seralara alınan fidelerin açık alanlara göre çok daha hızlı uyum sağladığını gördük. Çiftçiler bu durumun genellikle sıcaklıkla ilgili olduğunu düşünse de, aslında tünel içindeki durgun ve esintisiz hava bitkinin strese girmesini önler; bitki bu sayede sadece kök gelişimine odaklanır. Böylece kökler, rüzgarla mücadele etmek için enerji harcamak yerine topraktaki besinleri bünyesine alarak ilk can suyunu en yüksek verimle kullanır.
Peki bu konforlu ortam her ekimde aynı yüksek verimi sağlar mı? Açıkçası bu noktada iş tohumun özüne bağlıdır; kalitesi yüksek ve güçlü tohumlardan elde edilen fideler bu korunaklı ortamı fırsat bilerek sağlıkla gelişimlerini sürdürürler. Ancak zayıf veya bayat tohumlarla başlanan bir üretimde en iyi sera tünelini de kursanız istenen sonucu alamazsınız.
Kavisli hatlara sahip olan yuvarlak orta alçak tünel sera demiri, özellikle soğuk havalara karşı hassas olan domates, patlıcan ve biber gibi sebzelerin ilk can suyu dönemlerinde çok iyi bir koruma alanı yaratır. Erken bahar döneminde dikim yapılan sıraların üzerine kolayca monte edilen bu yaylar, gece yarıları aniden bastıran soğukların bitki dokularına zarar vermesinin önüne geçer.
Bir de şu var ki, açık alanlarda pazar değerini artırmak amacıyla marul, kabak ya da ıspanak gibi hızlı yetişen sebzelerin olgunlaşma sürelerini erkene çekmek ticari açıdan büyük avantaj getirir. Dolayısıyla pazar değerini artırıp daha yüksek kazanç elde etmek isteyen üreticiler için bu taşınabilir sera demirleri işlevsel bir araca dönüşür. Öte yandan bu kavisli yapılar, kar ve yağmur sularının örtü üzerinde birikmeden akıp gitmesine yardımcı olur ve böylece aşırı yükten dolayı çökme riskini de azaltır.
Orta alçak sera alanlarında fide yetiştirmek, üreticiler için her aşaması dikkat isteyen oldukça hassas bir süreçtir. Kök sistemi daha tam olarak oturmamış körpe fideler, açık havadaki nem ve sıcaklık değişimlerinden çok çabuk etkilenir. Tam da bu yüzden fide seralarındaki tünel yüksekliklerinin, ana üretim alanlarına göre biraz daha aşağıda tutulduğunu söyleyebiliriz. Aslında buradaki amacımız, içeride büyük bir hava boşluğu oluşturmak değildir; asıl istenen tohumun uyanışıyla birlikte ihtiyaç duyduğu o yoğun nemi ve ısıyı çok daha dar bir alanda
kolayca sabitleyebilmektir.
Sahada yaptığımız çimlendirme testlerinde çok çarpıcı bir sonuçla karşılaştık. Aynı atalık tohumlardan yetiştirilen fideleri incelediğimizde, yuvarlak tüneller altında büyütülen bitkilerin boy ve yaprak gelişimlerinin %90’ın üzerinde benzerlik gösterdiğini fark ettik. Öte yandan, açık alanda korumasız bırakılan diğer fideler ise değişen hava akımları ve ani serinlikler yüzünden düzensiz büyüdü. Bu çalışmanın sonunda bölgenin iklim yapısı, uygulanan sulama yöntemleri ve her şeyden önemlisi toprağa ekilen tohumun gücünün ne kadar önemli olduğunu bir kez daha anladık.
Bu sera demirlerini bahçelerinize ne kadar doğru şekilde kurarsanız, yetiştireceğiniz bitkilerden o kadar çok verim alırsınız. Kuruluma başlamadan önce toprağı büyük taşlardan ve eski bitki köklerinden güzelce temizlemeniz gerekir. Eğer zemin engebeli kalırsa demir çubuklar yamuk durur ve üstüne örteceğiniz naylon örtü düzgün gerilemez. Ayrıca rüzgarı da unutmamak gerekir; tüneli rüzgarın estiği yöne doğru düz bir çizgi halinde kurarsanız sert fırtınalarda bile seranız sapasağlam ayakta kalır.
Size bahçede işinizi kolaylaştıracak bazı ipuçları verebiliriz. Toprak çok çamurluyken demirleri çakmak zordur; bu yüzden toprağın biraz kurumasını bekleyip hafif nemliyken çalışmak işinizi çok hızlandırır. Orta alçak sera demiri çubuklarını toprağa çakarken aralarındaki mesafeye dikkat etmelisiniz. Eğer ekeceğiniz sebze çok hızlı büyüyüp büyük yapraklar açacak bir türse, demirleri birbirine daha yakın tutarak tüneli daha güçlü hale getirebilirsiniz.
Sera alanında demir iskeleti kurduktan sonra üzerini kapatırken naylonu çok gergin tutmamak gerekir. Çünkü hava soğuduğu zaman naylon daralır, ısındığında ise gevşer. Eğer örtüyü çok gergin kapatırsanız, özellikle kış gecelerinde don riski oluştuğunda hava naylonu iyice sıkar ve gerilen plastik patlar. Naylonun rüzgarda uçup gitmemesi için de kenarlara bolca toprak yığmak ya da içi kum dolu torbalar dizmek çok iyi bir yöntemdir.
Bazı üreticiler örtüyü dümdüz çekmenin daha sağlıklı bir yöntem olduğunu düşünür. Ancak kendi denemelerimizde, rüzgarlı bir günde o sımsıkı gerilen naylonların aşındığını hatta ufacık bir delikten boydan boya yırtıldığını gördük. Öte yandan, çok gevşek bırakılırsa da bu defa içeriye dolan rüzgarın etkisiyle naylon uçurtma gibi uçabilir. O yüzden en doğrusu, naylona parmağınızla bastırdığınızda hafifçe esneyecek bir bolluk bırakmanızdır.
Sera alanlarını kurarken doğru demir boyutlarını belirlemek, bitkilerin sağlıklı büyümesi için hayati önem taşır. Eğer kurmak istediğiniz tünelin boyutlarını küçük seçerseniz, körpe fideleriniz büyüdükçe naylon örtüye çarpar. Naylonla temas eden yapraklar ise nem yüzünden çürür ya da hastalanır.
İşte bu sebeple tünel boyutu ne çok yüksek ne de çok alçak olmamalı; en ideali orta alçaklıktaki tünellerdir. Bu yükseklikte olan sera tünelleri bitkilere tam ihtiyaçları olan, rahat nefes alabilecekleri ortamı verir. Aynı zamanda bu dengeli yükseklik sayesinde içerideki hava yukarıda sıkışıp kalmaz; bitkinin her noktasına eşit oranda nem ve sıcaklık dağılır. Bu durum fidelerin sıcaktan çok bunalmasına ve soğukta kalmasına engel olur.
Sera tünelinin yüksekliğini ayarlarken bahçemizde ne yetiştirmek istediğimizi iyi bilmeliyiz. Örneğin, boyu hep kısa kalan minik fideler veya marullar için alçak kemerler fazlasıyla yeterlidir. Ancak biber ve domates gibi boyu uzayan sebzeler yetiştireceksek, rahatça gelişebilsinler diye daha yüksek demirlerin seçilmesi faydalıdır. Kısacası yüksekliğin sebzelerin ulaşacağı son boya göre belirlenmesi gerektiğini söyleyebiliriz.
Geçen aylarda bir üreticimiz serasının bir bölümüne sırık domates, diğer bölümüne de sadece kıvırcık marul ekip üzerlerini mini tünellerle kapatmıştı. İşini kolaylaştırmak için her iki tarafa da aynı alçak tünelleri kurmuştu. Marullar bu alçak tünellerde gayet güzel büyüdüler ancak domatesler boy atıp uzamaya başlayınca başları sera naylonuna yapıştı. Geceleri naylonda biriken su damlaları yapraklara geldiği için bitkiler mantar hastalığına yakalandı ve ne yazık ki kurudu. Bu tecrübe bize, sebzelerin büyüme boyunu hesaba katmadan rastgele sera yüksekliği belirlenmemesi gerektiğini gösterdi.
Serada kullanılacak örtü seçimi, tünel içindeki sıcaklığı ve bitkilerin ihtiyacı olan güneş ışığını doğrudan belirler. Doğru bir malzeme kullanılmadığı zaman, içerideki nem dengesi bozulur ve fidelerin büyümesi yavaşlar. Bir de şu var ki, kullanılan tünel örtüsünün rüzgara karşı dayanıklı olması ve yırtılmaması da bitki sağlığı için son derece önemlidir.
Öte yandan, güneşten gelen zararlı ışınları süzen kaliteli örtüler, yaprakların ısıdan kavrulmasını önler ve çok daha güvenli bir büyüme alanı oluşturur. Dolayısıyla sera alanının üzerine sereceğimiz malzemeyi seçerken hem ısıyı tutma hem de ışığı geçirme gücüne dikkat etmeliyiz.
Orta alçak tünellerde sera naylonu kalınlığı genellikle bitkinin cinsine ve hava şartlarına göre değişir. Çünkü çok ince seçilen naylonlar rüzgarda hemen yırtılabilir; çok kalın olanlar ise içeriyi kapkaranlık bırakabilir. Dolayısıyla seranız için en ideal örtüyü seçerken, yaşadığınız yerin iklim koşullarını göz önünde bulundurmanız faydalı olacaktır. Unutmayın ki, doğru kalınlıkta seçilen bir sera naylonu, bitkilerinizi kar ve buzlanma gibi durumlara karşı korur ve bununla birlikte erkenci hasat yapmanıza da olanak tanır.
Sera naylonu üzerinde UV koruması bulunması, güneşin zararlı ışınlarına karşı dayanıklılık sağlayarak seraların ömrünü uzatır ve her yıl yeni masraf yapmaktan kurtarır. Genelde en kalın örtünün koruyuculuk bakımından çok daha iyi olacağı düşünülür; fakat durum pek öyle değildir. Çünkü narin fideleri büyütürken çok kalın ve koyu renkli bir naylon örtü kullanılırsa içeriye yeterince ışık giremez. Bitkiler güneşten mahrum kaldıkları zaman bir süre sonra beslenemez ve sararıp solmaya başlar. Bu nedenle örtünün sadece sağlam olmasının yanı sıra, naylonun gökyüzündeki ışığı ne kadar içeriye süzdüğünü de hesaba katmalısınız.
Orta alçak tünel sera demiri ile kuracağınız seralarda bitkilerin köklerini rahatça salabilmesi için iyi bir zemin hazırlanmalıdır. Toprağın organik maddeler ve doğal besinler bakımından zengin olması gerekir. Aynı zamanda zeminin drenajı, yani suyu tahliye etme gücü iyi olmalıdır. Çünkü ağır, killi ve suyu bir sünger gibi hapseden topraklarda su birikir ve bitkilerin kökleri nefes alamaz. O yüzden ekim yapmadan önce toprağı güzelce havalandırıp kaliteli gübrelerle desteklemelisiniz. Bu hazırlıklar tohumların çimlenme aşamasında toprağa çok daha güçlü tutunmasına imkan verir.
Sahadan bir gözlemimizde; ağır ve killi toprağa kurulan bir seranın, yağmurlu bir dönemin ardından küçük bir gölete döndüğünü ve suyun günlerce toprağın yüzeyinde kaldığını gördük. Alanda ekili olan marul fidelerinin kökleri, fazla sudan dolayı çamurun içinde çürüdü ve yaprakları sararıp gitti. Daha sonra duruma müdahale ederek toprağa bolca yanmış ahır gübresi ve nehir kumu karıştırarak zemini yumuşattık. Suyu çok iyi şekilde süzen yeni zemin sayesinde kök çürüklüğü yaşanmadan, yemyeşil ve sağlıklı hasatlar elde edildi.
Sera demiri seçerken bütçenizi koruyacak ve bitkilerinize koruma sağlayacak özelliğe sahip olmasına dikkat etmelisiniz. İlk olarak demirin dışında bulunan galvaniz kaplamaya, yani paslanmayı önleyen koruyuculuğa sahip olması çok önemlidir. Çünkü ucuz diye alınan ince kaplamalı demirler kısa sürede paslanıp kırılabilir; bu yüzden kaliteli ve kalın kaplamalı olanları seçmek en doğrusudur.
İkinci olarak serayı hangi amaçla kullanacağımızı iyi bilmeliyiz. Eğer sadece minik fideler büyüteceksek ince demirler yeterlidir ancak domates gibi ağırlaşan sebzeler için daha kalın demirler olması gerekir. Tünelde kullanılacak gerekli sera demiri sayısını hesaplamak ise çok kolaydır. Tünelin toplam uzunluğunu, demirler arasındaki mesafeye bölüp, çıkan sonuca da kenar payları ile fırtınalara karşı birkaç yedek demir daha ekleyerek tam ihtiyacınızı bulabilirsiniz.
Orta alçak tünel demirleri, çok masrafa girmeden, mevsiminden önce taptaze sebzeler üretmek isteyenlerin işini kolaylaştırır. Bahçe alanınız dar olsa bile, ortama kolayca uyum sağlayan bu taşınabilir demirleri hasat dönemi bittiğinde dakikalar içinde söküp deponuza kaldırabilirsiniz. Üstelik dış yüzeyi galvanizle zırhlanmış olan iskeletler neme ve yağmura karşı çok dayanıklıdır. Bu yönüyle de her sezon yeni malzeme satın alma derdini ortadan kaldırarak bütçenizi korur.
Bunun yanı sıra, bu sera tünellerinin altında sağlıkla büyüyen minik fideler, dışarıdaki olumsuz hava şartlarından etkilenmediği için normalden çok daha hızlı büyür. Böylece bitkileriniz vaktinden önce dikime hazır hale gelir ve siz de herkesten önce ilk hasadı yapmanın tadını çıkarırsınız.
Orta alçak tünel sera demiri fiyatları; demirlerin boru çapına, kalınlığına, paslanmayı önleyen galvaniz kalitesine ve arazinizin uzunluğuna göre ihtiyaç duyacağınız toplam adet sayısına göre değişir. Bütçenizi doğru yönetmek için ilk olarak hangi ürünü yetiştireceğinizi ve tünelin genişliğini netleştirmeniz gerekir.
Kışın zorlu hava koşulları tarımsal üretimde en büyük risklerin başında gelir. Bu koşullara karşı yüksek dayanıklılık gösteren, sağlam iskelet yapılarını tercih etmek, seranızı her yıl yeni malzeme almak gibi masraflardan kurtarır. Unutmayın ki, doğru ölçü ve doğru malzeme seçimi, bitkilerinizi ideal sıcaklık ve nem dengesinde büyümesini sağlayan en önemli unsurdur. Araziniz için en uygun ve ekonomik tünel modelini belirlemek ve kaliteli üretim süreçlerine adım atmak için İntfa Tarım ekibinden destek alabilirsiniz.