Süs Yoncası Tohumu

Süs Yoncası Tohumu

Süs yoncası tohumu, kalp şeklini andıran üç yapraklı formu, geceleri içe doğru kapanan narin dokusu ve yeşilden mora uzanan renk tonlarıyla dikkat çeken dekoratif bir bitkinin başlangıcıdır. Genellikle minyon ve kadifemsi olan bu bitki, tepesinde açan beyaz, pembe ya da kırmızımsı top çiçekleriyle bahçelerde ve saksılarda sevilerek yetiştirilir. Sıradan yeşilliklerin aksine, yapraklarının üzerindeki çizgiler ile sanki elle boyanmış bir sanat eseri gibi duruş sergiler.

Görselliği ile dikkatleri üzerine çeken süs yoncaları aynı zamanda ekonomik yönden de çok avantajlıdır. Tohumları o kadar hafiftir ki, avucunuza sığacak küçücük bir paketin içinde çok sayıda yaşam barındırır. Dolayısıyla, bütçenizi hiç zorlamadan sadece tek bir paketle çok büyük bahçeleri veya saksıları dolduracak kadar bol fide elde edebilirsiniz. Yani bu minik bitki tohumları az miktarda ekilse bile çok verimli sonuç verir.

Süs yoncası, çorak ve besinsiz kalmış alanlara ekildiği zaman toprak yeniden nefes almaya başlar. Bitkinin köklerinde yaşayan faydalı bakteriler sayesinde havadaki azotu yakalayıp toprağın derinlerine hapseder ve kendisinden sonra ekilecek diğer bitkiler için de besleyici bir zemin hazırlar. Üstelik ak üçgül gibi yayılımcı türleri seçtiğinizde, toprağı bir ağ gibi sıkıca örer; böylece bahçelerinizde yabancı otları ayıklamakla uğraşmak zorunda kalmazsınız.

Süs Yoncası Tohumu Ekerken Toprak Nasıl Hazırlanmalıdır?

Elinizde en kusursuz süs yoncası tohumu olsa bile, eğer ona üzerinde rahatça gelişebileceği bir zemin sunmazsanız harcadığınız tüm emekler maalesef boşa gidebilir. Süs yoncasının o narin kök yapısı, ne yazık ki killi, ağır ve betona dönmüş sıkışık topraklarda aradığı yaşam alanını bulamaz. Biz bu konuda bahçe sahiplerine, su tutma kapasitesi dengeli olan, köklerin rahatça nefes alabileceği gevşek ve hafif kumlu zeminleri seçmelerini öneriyoruz. Çünkü ekim öncesinde toprağın yapısını hafifletmek, tohumların toprağa sıkıca tutunabilmesi için atılacak en önemli adımdır.

Süs yoncaları genellikle 6.0-7.0 pH aralığındaki, yani nötre yakın veya hafif asidik topraklarda asıl performansını gösterir. Eğer bahçenizin toprağında yüksek asitlik varsa tohumlar daha çimlenme aşamasında elenebilir; böyle durumlarda toprağa bir miktar tarım kireci karıştırarak pH değerini dengelemek gerekir. Öte yandan aşırı kireçli topraklarda da bitki besinlerini alamayacağı için kök gelişimi durma noktasına gelir. 

Hatta geçtiğimiz günlerde bir danışanımız, Karadeniz’in bol yağış alan, asit oranı yüksek olan bahçesine süs yoncası ekmek istediğini söyledi. Toprağın pH değerini ölçtüklerinde seviyenin epey düşük olduğu belliydi. Bu durumda hemen ekim yapmak yerine zemine ince bir tabaka tarım kireci uygulayarak toprağı ıslah etmeleri gerektiğini söyledik. Eğer bu küçük dokunuşu yapmasaydık, o asidik yapıda tohumların çoğu daha filizlenemeden çürüyecekti. Kireç uygulamasıyla birlikte yoncalar toprağa çok güzel bir şekilde tutunmuş oldu. 

Toprak Hazırlığında Dikkat Edilmesi Gerekenler Nelerdir?

• Süs yoncaları çok minik olduklarından iri taşların ve sert toprakların arasında kolayca kaybolur. Bu nedenle ekim alanının ilk 5-8 cm’lik üst kısımlarını iyice ufalayarak pürüzsüz bir tohum yatağı haline getirmelisiniz.

• Yonca tohumu çeşitleri havada bulunan azotu kendi köklerinde depolayabildiği için kimyasal gübre kullanımına gerek kalmaz. Sahadaki uygulamalarımızda sadece iyi yanmış çiftlik gübresi ya da kompost kullanırız; çünkü gereğinden fazla azot çiçeği baskılar ve bitkiyi yaprağa kaçırır.

• Eğer balkonlarda süs yoncaları yetiştirecekseniz sıradan toprak yerine torf, perlit ve kompostu bir arada kullanarak bir harç oluşturabilirsiniz. Ayrıca saksı tabanında su birikmemesi için mutlaka tahliye delikleri açmalısınız, aksi takdirde bitki kökler çürür.

Süs Yoncası Tohumu Ne Zaman Ekilir?

Süs yoncası yetiştiriciliğinde başarılı olmak için doğru zamanlama iyi ayarlanmalıdır. Bu bitki tohumları yapısal olarak serin ve nemli havalarda canlanıp gelişirler. Eğer bahar aylarında ekim yapacaksanız, toprağın biraz uyanmasını ve sıcaklığın 10°C'nin üzerine çıkmasını beklemelisiniz ki bu da ülkemizde Mart sonu ile Nisan ortasına denk gelmektedir. 

Öte yandan birçok bahçe sahibinin unuttuğu ama aslında en iyi sonuçları veren dönem Eylül ve Ekim aylarıdır. Sonbaharın tatlı serinliğinde toprağa ekilen süs yoncası tohumu, kış bastırmadan önce köklerini derinlere salarak yerini sağlamlaştırır ve bahar geldiğinde de diğer bitkiler yeni uyanırken o çoktan yeşillenmiş olur.

Yaz ortası, Temmuz ve Ağustos sıcakları ise süs yoncası ekimi için hiç uygun değildir. Çünkü sıcaklık ve kuraklık tohumun çimlenme gücünü neredeyse sıfıra indirir. Bir ihtimal filizlenme olsa bile o narin, körpe fideler güneş altında maalesef yanarak kavrulur. Geçtiğimiz yaz İç Anadolu’da Ağustos ortasında ekim yapmayı düşünen bir danışanımızın bahçesinde bu hataya denk gelmiştik. Biz her ne kadar birkaç ay daha beklenmesi gerektiğini söylememize rağmen ekilen tohumlar, aşırı sıcaklık yüzünden toprağa tutunamadı ve tüm emekler boşa gitmiş oldu. Ancak Eylül ayının sonuna doğru yapılan güz ekiminde ise yoncalar hiç fire vermeden hızla bahçeyi kapladı.

Süs Yoncası Tohumu Nasıl Ekilir?

Süs yoncası ekiminde karşılaştığımız en büyük hata, tohumların rüzgardan ve kuşlardan korunması amacıyla çok derinlere gömülmesidir. Halbuki bu minik tohumların kalın toprak tabakasını delerek yukarı çıkacak enerjisi yoktur. Başarılı bir sonuca ulaşmak için tohumları toprak yüzeyinin hemen altına, ortalama 3-5 mm derinliğe ekmek gerekir. Biz genellikle tohumu düzleştirilmiş zemine eşit oranda dağıtıp, sonrasında üzerinin tül gibi incecik, elenmiş toprakla kapatılmasını öneririz. Ekimi yaptıktan sonra toprağı hafifçe sıkıştırarak tohumun toprağa tam olarak yapışmasını sağlamak, çimlenme sürecini inanılmaz hızlandırır. Tohumu derinlere hapsetmek yerine bu şekilde yüzeye yakın sabitlediğinizde, ilk filizlerin 2-3 gün daha erken çıktığını görebilirsiniz.

Ekim Sıklığı Nasıl Olmalıdır?

Bahçe sahipleri ekim yaparken ne kadar çok tohum atılırsa o kadar yoğun çimlenme oluşacağını düşünürler. Oysaki aşırı sık ekim yapmak fidelerin birbirini boğmasına ve doğru beslenememelerine neden olur. Eğer bahçelerinizi süs yoncalarıyla doldurmak istiyorsanız metrekare başına sadece 2-3 gram tohum serpmeniz fazlasıyla yeterlidir. Balkonlarda yetiştirmek için ise ortalama 10 cm çapında bir saksı için sadece bir çay kaşığı tohum atmanız gayet uygundur. 

Geçtiğimiz dönemlerde ön bahçesini yeşillendirmek isteyen bir müşterimiz, alanı hızlıca kapatmak için metrekareye önerdiğimiz miktarın beş katı fazlasını serpmişti. Sonucunda ise sıkışıklıktan birbirinin güneşini kesen, cılız ve sararıp çöken yonca yığınıyla karşılaşmıştık. Bu olumsuz tecrübeden sonra alanı temizleyip, tohumları ölçülü ve seyrek olarak yeniden diktik. Sonrasında ise her bir yoncanın besini rahatça alarak ne kadar canlı ve iri yapraklı büyüdüğüne şahit olduk. 

Süs Yoncası Tohumlarında Çimlenme Süreci

Süs yoncası yetiştirirken tohumların uyanış süreci aslında en hassas dönemdir. Bahçenizde ileride göz alıcı güzellikte ve sağlıklı bir yeşillik görmek istiyorsanız, tohumun toprak altındaki 7-14 günlük uyanış sürecine iyi bakmanız önemlidir. Özellikle mikro yonca ve Trifolium repens gibi küçük, zarif çeşitlerden yüksek verim alabilmek tamamen havanın ve toprağın sıcaklığında saklıdır. Bu yoncalar 18-22°C arasındaki sıcaklığı hissettikleri an hızla filizlenmeye başlar. 

Kendi yürüttüğümüz bir çalışmada ak üçgül çeşidini 20°C’lik bir alanda tuttuğumuzda daha sekizinci günde toprağı yeşillendirdiğini gördük. Sıcaklığı 15°C’ye düşürdüğümüzde ise tohumların uyanmasının neredeyse iki haftayı bulduğunu gördük. Dolayısıyla filizlerin erken ve düzenli çıkış göstermesinde sıcaklık değerleri çok önem taşır.  

Bu aşamada tohumların kurumaması için toprağın nemini korumak önemlidir. Ancak burada ince çizgiyi kaçırmamak gerekir; toprak çamur gibi ıslak değil, sünger gibi nemli olmalıdır. Çünkü yoğun sulama yapmak, o minicik tohumların balçık içinde havasız kalarak çürümesine ya da suyun gücüyle toprağın alt katmanlarında kaybolmasına neden olur. Toprak nem seviyesini kontrol etmek için uyguladığımız en pratik yöntem parmak testidir. Toprağa dokunduğunuzda elinize çamur gibi bulaşmıyor ama nemi hissediyorsanız bitkinin sağlıkla büyümesi için güvenli bir zemin oluşturmuşsunuz demektir. 

Süs Yoncası Çeşitleri Nelerdir ?

Süs yoncası tohumu ekerken bahçeleriniz için en doğru çeşidi seçebilmek için öncelikle o alandan ne beklediğinizi ve nasıl bir görüntü elde etmek istediğinizi netleştirmeniz gerekir. Eğer amacınız yeşil bir zemin ya da çime alternatif olarak hoş bir görsellik oluşturmaksa, Trifolium repens olarak bilinen, halk arasında ak üçgül tohumu ya da beyaz yonca tohumu olarak anılan çok dayanıklı ve uzun yıllar yaşayabilen çeşitlere yönelmelisiniz. 

Üçgül tohumu ve üç yapraklı yonca tohumu çeşitleri, kış soğuklarına karşı çok iyi direnç gösterir ve tepelerinde açan beyaz, pembe çiçekleriyle arıları bahçenize davet eder. Bu çeşitlerin dışında geniş bahçeleri, eğimli yamaçları hızla yeşillendirmek ve devamlı çim biçmek istemeyenler için ise az su isteyen yer örtücü yonca tohumu çeşidini öneririz.

Sınırları belli dar bahçe alanlarında ya da yürüme yolu kenarlarında daha kontrol edilebilir bir yeşillik alan düşünüyorsanız, boyu hep kısa kalan ve sürekli budama istemeyen bodur yonca tohumu çok iyi bir seçim olur. İç mekanlarda veya saksılarda yemyeşil bir alan hayal ediyorsanız, yaprakları en küçük olan mikro yonca tohumu tam aradığınız seçenektir. Daha salaş, kendi halinde büyüyen bir yer için Anadolu topraklarında tirfil otu tohumu olarak da bilinen üçgül türleri bahçelerinize samimi bir köy havası katar. 

Geçen aylarda, sadece hafta sonları gidilen ve bakımı sadece kısıtlı zamanlarda yapılan taşlık bir dağ evinin bahçesinde ev sahibi çim ekmek istiyordu. Ancak sulama altyapısı yetersizdi ve dik alanda çim biçmek epey zor olacaktı. Biz de orada çim yerine, beyaz ak üçgül ile yer örtücü yonca çeşitlerini harmanlayarak bir ekim yaptık. Sonuç ise görülmeye değerdi; yoncalar bir buçuk ay içinde o taşlık alanı doldurdu ve dik yamacı erozyona karşı korumuş oldu. Ev sahibi ise hiç biçme makinesini çalıştırmadan, arada bir sulama yaparak bu doğal güzelliğin keyfini çıkardı.

Süs Yoncası Yetiştiriciliğinde Sulama Nasıl Olmalıdır?

Süs yoncalarının kuraklığa dirençli olmaları, genellikle hiç sulanmayacakları yanılgısına neden olur; ancak canlı kalmaları için dengeli bir nem gereklidir. Bu dengeyi korumak için bahçelerde köklenmiş yoncaları bahar aylarında haftada 1-2 defa, yaz sıcaklarında ise 2-3 günde bir sulamak gerekir. Saksı ekimlerinde ise yaz boyunca her gün sabah saatlerinde sulama yapmak en doğrusudur. Doğru sulama zamanını anlamak için toprağa parmağınızı birkaç santimetre daldırarak kontrol edebilirsiniz. Sahada yaptığımız gözlemlere göre, süs yoncalarındaki en büyük kaybın susuzluktan değil, toprağı aşırı sulayarak göle çevirmekten kaynaklanan kök çürümesi nedeniyle olduğunu anladık.

Süs Yoncası Tohumu Nasıl Çoğaltılır?

Süs yoncasını çoğaltmanın en kolay yolu bahçelere tohum ekmektir. Eğer elinizde çok yıllık olgun bitkiler varsa kökten ayırma yöntemi tam bir bütçe dostudur. Özellikle ak üçgül veya yayılımcı yer örtücü çeşitlerde, ilkbahar aylarında kök kümesinden keskin bir bıçakla bölüp bahçenizde farklı alanlara dikerek kısa sürede yeşil alanlara kavuşabilirsiniz. Bitkinin toprağa attığı yatay kolları keserek köklendirmek de bir diğer seçenektir. Kendi tohumunu üretmek isteyenler ise kuruyan çiçek başlarını toplayıp bir kâğıt torba içinde kurutarak, sonraki sezon için kendi stoklamış olduğu tohumlarla ekim yapabilir. 

Süs Yoncası Yetiştirirken Nelere Dikkat Edilmelidir?

Süs yoncaları çoğunlukla zahmetsiz bitkiler olsa da küçük bakımlarla bahçenizdeki ömürlerini iki katına çıkarabilirsiniz. En sık görülen hatalardan biri bitkiyi coşturacağı düşüncesiyle yüksek azotlu ürünler yüklemektir. Oysaki yonca kök yapısı gereği azotu zaten kendi kendine bağlar ve fazladan yüklenen azot bitkiyi sadece yaprağa boğar. 

Sezon ortasında yapacağınız hafif bir budama bodur çeşitlerin gençleşmesini ve taze yaprak oluşumunu tetikler. Trifolium repens ve ak üçgül gibi dayanıklı çeşitler açık alanda sert kış donlarına direnebilse de, eğer saksılarda yetiştiriyorsanız kışın daha korunaklı bir alana çekmenizi öneririz. Son olarak, yapraklarda görülen sararmaların ve sıkışık ekim sonucu oluşan külleme hastalığının önüne geçmek için toprağı fazla suya boğmamalı ve bitkiler arasında hava akışını sağlayacak mesafeyi korumalısınız.

Süs Yoncası Tohumu Fiyatları

Bahçelerinizi ya da saksılarınızı yeşillendirirken fiyatı belirleyen asıl unsur; seçeceğiniz süs yoncasının türü, ağırlığı ve tohumun saflık derecesidir. Büyük bahçe alanları için sıklıkla tercih edilen ak üçgül ve yayılımcı yer örtücü tohumlar bütçe dostu olurken; özel olarak geliştirilen mikro ve bodur yonca türlerinin maliyetleri biraz daha yüksek olabilir. Tohum seçimi yaparken hasat yılına ve çimlenme gücüne dikkat etmelisiniz. Ucuz tohuma değil, yeşerme garantisi olan doğru tohumlara yatırım yapmak çok önemlidir. Bahçelerinizi yeşil süs yoncaları ile güzelleştirmek, canlı ve estetik bir görünüme kavuşturmak için İntfa Tarım’ın yüksek kaliteli tohum ürünlerini inceleyebilir, alanınıza en uygun türü güvenle seçebilirsiniz.