Köy Domates Tohumu

Köy Domates Tohumu

Köy domates tohumu, tohumculuk şirketleri tarafından endüstriyel olarak üretilen doğal olmayan çeşitlerin aksine nesilden nesile köylüler arasında aktarılan ve köylerde küçük - büyük bahçelerde yetiştirilen atalık domates tohumlarıdır. Bu tohumlar ticari tohum kataloglarında karşınıza çıkmaz, hibrit tohumlar gibi seri numaraları ve kodları da yoktur diyebiliriz. 

Köy domatesi tohumları laboratuvarda ıslah edilen tohumlardan farklı olarak köylü nenelerimizin kendi geleneksel yöntemleriyle sağlıklı, düzgün ve lezzetli domates veren bitkilere işaret bırakılarak tohumluk ayrılması ile ıslah edilir ve bu işlem nesilden nesile de devam edebilir.

Köy domatesi denilince herkesin aklında farklı bir domates canlanır. Bu da aslında çok doğaldır; çünkü köy domates tohumu tek bir çeşit de değildir. Türkiye'nin her bölgesinde, hatta her köyde farklı bir köy domatesi çeşidi karşımıza çıkabilir. Bursa'nın pembe domatesi, Aydın'ın siyah domatesi, Kastamonu'nun uzun domatesi, Artvin yöresinin küçük ama yoğun aromalı çeşidi gibi aslında bunların hepsi atalardan gelen bir mirastır ve köy domatesi olarak bilinir.

Köy Domates Tohumunu Diğer Çeşitlerden Ayıran Nedir?

Köy domates tohumunun en belirgin özelliği bölgesel adaptasyon ve uyum kabiliyetidir. Yıllarca aynı toprakta, aynı iklimde ve büyük çoğunlukla da kimyasal gübreler kullanılmadan yetiştirilen bu doğal çeşitler, bulundukları coğrafyanın koşullarına iyice uyum sağlamış bir genetik yapıya sahiptir. Dolayısıyla da o bölgede hibrit bir çeşide kıyasla çok daha az müdahale ile kolayca lezzetli mis kokulu köy domatesleri yetiştirebileceğiniz anlamına gelir.

Lezzet ve aroma konusunda köy domatesi zaten rakipsiz bir çeşit. Yüksek şeker oranı ve hafif mayhoş bir aroma veren asit miktarı orantılı olup kendine has aroma, yoğun koku ve lezzet bu çeşitlerin genel özellikleri arasındadır.

Köy domatesi kavramı bölgeden bölgeye değiştiğinden dolayı her ilin köy domatesi olarak adlandırdığı çeşit farklı olabilir, lezzet ve aroma konusunda bu yüzden net bir standarttan söz etmek pek mümkün değildir. Kimi bölgede pembe domates köy domatesi olarak bilinirken, kimi bölgelerde Çanakkale domatesine köy domatesi denir. Buradan aslında köy domatesi kavramının tek bir çeşide karşılık gelmediğini ve daha genel bir isimlendirme olarak karşımıza çıktığını görebiliyoruz.

Görünüm bakımından ise köy domatesleri çoğu kez zaten ticari standartların dışında kalmaktadır. Düzensiz meyve şekli ile farklı büyüklükteki meyveler, yüzey çatlakları gibi özellikler köy domatesinde sık karşımıza çıkar, ki bu da bahçemizden alıp doğrudan sofralık olarak tüketeceğimiz için sorun olmaz. Fakat marketlerde, pazarda daha çok meyve büyüklüğü benzer olan, ezilmeye ve nakliyeye dayanıklı, çatlaksız ve düzgün görünüme sahip ürünler tercih edilir bu bakımdan genel olarak köy domateslerinin marketlerde ve pazarlarda dökme satış için uygun olmadığını söyleyebiliriz.

Köy Domates Tohumunun Toprak İstekleri

Köy domatesi tohumunun asıl geldiği bölgenin toprak yapısını taklit etmek her zaman mümkün olmaz; ama genel olarak bu çeşitler zengin organik madde içeren, derin işlenmiş ve iyi drene olan toprakları daha çok sever. Yüzyıllar boyunca kimyasal gübresiz yetiştirilen bu domates çeşitleri kimyasaldan uzak tamamen organik toprak girdilerini sever.

Köy domatesinde diğer domates türlerinin çoğunda olduğu gibi toprak pH değerinin 6,0–6,8 arasında olması idealdir diyebiliriz. 

Tohum ekim öncesinde toprağa 4–5 kg/m² iyice yanmış ahır gübresi ya da olgunlaşmış kompost karıştırmak bu çeşitler için özellikle önemlidir; çünkü köy domatesi kimyasal gübrenin yoğun kullanıldığı topraklarda lezzetini büyük ölçüde yitirme eğilimindedir.  Bir de şu var, köy domates çeşitleri uzun köklü yapılarıyla derin ve gevşek toprakları daha çok sever. Taşlık, sıkışık veya sığ topraklarda bu çeşitlerin iyi sonuçlar vermesi oldukça zor olacaktır.

Köy Domates Tohumu Ne Zaman Ekilir?

Köy domates tohumlarının büyük çoğunluğu orta geçci ile geçci çeşitler arasında yer alır. Hibrit çeşitlere kıyasla olgunlaşma süreleri genellikle daha uzundur; bu nedenle fide yetiştiriciliğine biraz daha erken başlamak hasat süresinin öne çekilmesi bakımından avantaj sağlayacaktır.

Kapalı ortamda ocak sonu ile şubat ortası arasında tohum ekimine başlarsanız, mayıs ayında köy domatesi fideleriniz açık alanda dikime hazır hale gelir. 

Açık alana köy domatesi fidesi şaşırtmak için son don riskinin tamamen geçmesini beklemeniz çok iyi olacaktır; bu tarih bölgeye göre nisan sonu ile mayıs ortası arasında değişebilir. Köy domates çeşitlerinin büyük kısmı soğuğa karşı hibrit çeşitlere göre daha hassastır; erken fide dikiminde don riskine karşı teyakkuzda olmak bu bakımdan önemli.

Köy Domatesi Kaç Günde Çimlenir?

Köy domatesi tohumlarında çimlenme süresi hibrit çeşitlere kıyasla biraz daha uzun olabilir. Ortam sıcaklığı 22–25°C arasında tutulduğunda çimlenme genellikle 7–12 gün içinde başlamaktadır. Bazı eski atalık domates çeşitlerinde bu süre 14–15 güne kadar da uzayabilir.

Köy domateslerinde çimlenmeyi olumsuz etkileyen faktörler aslında standart domatesle büyük ölçüde aynıdır; düşük sıcaklık, aşırı nem ve derine ekmek bu çeşitlerde de çimlenmeyi geciktirir ya da tamamen engelleyebilir. Ek olarak şunu belirtmek gerekir: köy domates tohumları çok uzun süreler dışarıda saklandığında canlılık oranı ticari tohumlara göre daha hızlı düşebilir. 

Birkaç yıl öncesinden kalan tohumlarınızda ekim işleminden önce az miktar tohum ile ufak bir çimlenme testi yapmak vakit kaybınınızın önüne geçecektir. Bunun için 10-20 tohumu nemli bir kağıt havlu arasına koyup 25°C 'de 7–10 gün bekletmek ve kaçının çimlendiğini saymak yeterli olur. Bir diğer önerimiz tohumlarınızı nem almayacak şekilde güzelce paketleyip derin dondurucu veya buzdolabının buzluk kısmında muhafaza etmek olur. Böylece tohum metabolizması iyice yavaşlayacak, ve tazeliğini uzun süre koruyabilecektir.

Köy Domates Fidesi Dikiminde Sıra Aralıkları Nasıl Olmalıdır?

Köy domates çeşitlerinin büyük kısmı indeterminat yani sınırsız büyüyen bir yapıya sahiptir. Bu çeşitler sezon boyunca büyümeye devam eder ve hibrit çeşitlere kıyasla çok daha uzun ve geniş bir bitki kitlesi oluşturabilir. Dolayısıyla dikim aralıklarının da çok daha geniş tutulmasında yarar olduğunu söyleyebiliriz.

Köy domateslerinde,

• Sıralar arası mesafeyi 100–120 cm olarak tutmanızı,

• Sıra üzerinde bitkiler arası mesafeyi ise 50–70 cm olarak tutmanızı öneriyoruz.

Bu mesafeler gözünüze büyük gelmesin, köy domatesi bitkileri yapılı ve gelişmeye açık yapılarıyla çok fazla dal yaparak komşu bitkilere kolayca karışır bu durumda hava sirkülasyonu zayıf olacaktır. Ayrıca bitkiler çok sıkışık olduğunda yapraklar yeteri kadar güneş ışığına maruz kalamaz. Sulama, gübreleme ve bitki bakımı zorlaşır. Sıra aralarında gezmek ve hasat yapmak eziyete dönüşebilir.

Köy domateslerinde çubuk veya ip ile asma yöntemi kullanılarak bitkinin desteklenmesi gerekir. Boya giden ve dallarına iri meyvelerin yükü binen bitkinin kırılması, toprağa doğru yatması ve bu yüzden toprağa temas nedeniyle çürüme ve mantar vb hastalık etkenlerinin nüfuz etmesi gibi riskler söz konusu olabilir.

Köy Domates Tarımında Sulama Nasıl Olmalıdır?

Köy domates çeşitleri genel olarak kurağa standart sofralık domateslerden daha dayanıklıdır diyebiliriz; çünkü köy domatesleri kendi bölgelerinde nesiller boyunca doğal yağış şartlarında yetiştirildiklerinden dolayı su stresine karşı belirli bir tolerans kazanmışlardır. Ama bu durum, sulamaya hiç dikkat edilmeyeceği veya sulamanın önemli olmadığı anlamına da gelmez.

Çiçeklenme ve meyve tutum döneminde düzenli sulama daha kaliteli ve dolgun meyveler için gereklidir. Çünkü bu dönemde toprak neminin aniden değişmesi meyve çatlamasına, çiçek burnu çürüklüğüne ve meyve dökümüne yol açarak sizi üzebilir. 

Hasat döneminde sulamayı kademeli azaltmak köy domatesi için özellikle önemlidir. Bu çeşitlerin aroma yoğunluğu su stresine bağlı olarak belirgin biçimde artabilmektedir; sulamayı tamamen kesmek de çatlamaya yol açsa da miktarı azaltmak aromayı ve şekeri daha da yoğunlaştırır. 

Köy Domates Tohumu ile Organik Domates Yetiştiriciliği

Köy domates tohumları organik yetiştiricilik için de son derece uygundur. Genetik yapıları gereği kimyasal girdiye bağımlı olmadan kolayca gelişmeye alışkın olan bu çeşitlerimiz, iyi hazırlanmış bir organik toprakta güzel ürün almamızı sağlar.

Köy domatesinde gübreleme tamamen organik yöntemle yapılabilir. Yanmış hayvan gübresi ve kompost ile toprak zenginleştirilebilir; bunlara ek olarak özellikle de çiçeklenme döneminde organik potasyum kaynakları olan odun külü, leonardit gibi uygulamalar meyve kalitesini ve aromasını artırmaktadır. Kimyasal gübre kullanılacaksa aşırıya kaçmamak şartıyla ve toprağın durumuna göre değerlendirilebilir; yüksek azotlu kimyasal gübrelerin yoğun kullanımı bu çeşitlerde gövde gelişimini artırırken meyve verimini büyük ölçüde düşürebilmektedir.

Köy domatesi yetiştirmede organik zararlı mücadelesi için sarımsaklı su, ısırgan otu gübresi ve bakır sülfat gibi doğal uygulamalar yaygın olarak kullanılmaktadır.

Köy Domatesinden Kendi Tohumunuzu Nasıl Elde Edersiniz?

İyi bir köy domatesi çeşidi bulduğunuzda bu domatesten kendinize saklamak ve sonraki yıllarda da aynı üründen domates yetiştirmek çok değerlidir. Zaten köy domatesini hibrit ve ticari çeşitlerden ayıran belirgin özelliklerden biri de budur. Bu sayede hem her sene tohum aramakla,tohuma para vermekle uğraşmazsınız hem de sevdiğiniz ve beğendiğiniz bir çeşidi yaşatarak sizden sonrakilere de bırakmış olursunuz.

Tohum elde etmek üzere domates seçimi yaparken, en güzel, en sağlıklı ve tam olarak olgunlaşmış meyveleri ayırın. Özellikle de hasta bitkilerden tohumluk domates bırakmamaya azami dikkat edin çünkü bir çok hastalık sonraki nesilde devam edebiliyor. Ayrıca meyve şeklini, lezzetini ve aromasını en çok beğendiğiniz ürünleri seçmeniz daha isabetli olacaktır.

Tohumun domatesten ayrılması için geleneksel yöntemleri de tercih edebilirsiniz, genelde tohumlar temiz bir cımbız yardımıyla zedelemeden meyve içinden ayrılır ve suyun içinde 2-3 gün kadar bekletilir. Böylelikle tohumların yüzeyindeki jel tabakası çözülerek tohum temizlenmiş olur.

Temiz tohumlar süzülerek bir parça kağıt havlu üzerinde 1-2 hafta boyunca gölgede kurutularak kullanıma uygun hale getirilir, daha sonra binbir emekle elde ettiğiniz bu değerli tohumları cam kavanozda, kumaş parçasında veya kağıt zarf içerisinde saklayabilirsiniz. Sakın ola naylon torba ya da poşet içine koymayın, nefes almayan bu tür malzemeler tohumların nemlenmesine ve çürümesine zemin hazırlayabilir. 

Burada anlattığımız şekilde hazırlanan tohumlarınızı serin ve kuru bir ortamda senelerce saklayabilirsiniz. Derin dondurucu, buzdolabı gibi ortamlarda tohum saklanabilir ve tohumun uzun süre ilk andaki tazeliğini korumasını sağlamış da olursunuz. Yeter ki nem ile temas ettirmeyin bunun için de tohumların tam olarak kuru olduğundan emin olduktan sonra hava almayacak şekilde iyice kapatmanız önemlidir.

Köy Domates Tohumu Fiyatları

Köy domatesi tohumu fiyatları pek çok faktöre göre değişebilmektedir. Pazarlardan veya köylülerden alacağınız tohumlar genelde çok daha uygun fiyatlarla satılır. Tohum firmalarından alacağınız köy domates tohumları ise fiyatlandırma çeşidin nadir olup olmamasına, paket içeriğindeki tohumun adedine ve üretim süreçlerine göre değişebilmektedir.

Özellikle de piyasada çok ender bulunan bazı doğal köy domates tohumu çeşitleri arzın az talebin yüksek olmasından kaynaklı ticari hibrit tohumlara göre daha da yüksek olabilmekte. Fakat her sene ürün alabileceğinizi ve süreklilik sağlayarak tekrar tekrar aynı tohumu kullanabileceğinizi düşününce bunun pek önemli olmadığını değerlendirebiliriz.

En güncel köy domatesi tohumları ve fiyatları ile popüler tüm mevcut çeşitler için sayfamızdaki ürünleri incelemenizi öneririz. Bölgenize ve yetiştirme koşullarınıza en uygun çeşitlerin seçimi konusunda müşteri hizmetlerimizden ücretsiz bilgi ve danışmanlık alabilirsiniz.