Sepetiniz şu an boş.
Salçalık Domates Tohumu
Salçalık domates tohumu, belirli bir çeşidin değil; belirli bir amaca göre seçilmiş domates çeşitlerinin ortak adı olan gruba ait tohumları ifade eder. Sofralık domatesle aynı bitkinin farklı bir versiyonu gibi düşünülse de aslında iki grup arasında köklü farklar olduğunu söylemeliyiz. Salçalık olarak nitelendirilen domates çeşitleri; çok daha yüksek kuru madde oranı, düşük su içeriği, sıkı et yapısı ve yoğun renk pigmentasyonu gibi özelliklere göre seçilir ya da ıslah edilir ki bu özellikler salça verimini artıran önemli parametrelerdir.
Türkiye'de salça tüketiminin kişi başına düşen miktar bakımından dünya ortalamasının oldukça üzerinde olduğunu biliyoruz. Dolayısıyla da en verimli salçalık domates tohumunun seçimi konusu hem küçük bahçe sahipleri hem de üreticiler için önemlidir. Yanlış çeşit seçimi birim alandan elde edeceğiniz meyve miktarını, salça yoğunluğunu, renk ve genel kaliteyi doğrudan etkileyen faktörlerdir.
Salçalık Domatesin Ayırt Edici Özellikleri
Salçalık domates seçiminde en belirleyici kriter kuru madde oranıdır. Kuru madde, meyvenin su dışındaki tüm içeriğini tanımlar; şeker, asit, renk pigmenti, vitamin ve lif bu içerik içinde yer alır. Kuru madde oranı yüksek bir domatesin aynı hacimde salça kazanına daha yoğun bir ürün bıraktığı bir gerçektir; ama bu oranın pratikte ne anlama geldiğini açıklarsak daha anlaşılır olur.
Standart bir sofralık domates çeşidinin kuru madde oranı genellikle %4–5 civarındadır. İyi bir salçalık çeşitte bu oran %6–8'e, özel ıslah edilmiş bazı çeşitlerde ise %9'un üzerine çıkabilir. Kaba bir hesapla; %5 kuru madde içeren domatesten 1 kg salça elde etmek için yaklaşık 6–7 kg domates gerektirirken, %7 kuru maddeli bir salçalık çeşitte bu miktar 4–5 kg'a düşer. Yani doğru çeşit seçimi salça verimini yüzde otuz ila kırk arasında doğrudan etkiler.
Bunun dışında salçalık domateste aranan diğer özellikler şunlardır,
Yüksek et sıkılığı
Az sulu olma
Yoğun renk pigmentasyonu
Eş zamanlı olgunlaşma
Türkiye'de Yaygın Salçalık Domates Tohumu Çeşitleri
Piyasada salçalık olarak öne çıkan çeşitler hem atalık hem hibrit olarak iki ana gruba ayrılmaktadır. Her grubun kendine has güçlü ve zayıf tarafları vardır; tercih tamamen hedefinize ve yapacağınız üretimin büyüklüğüne göre şekillenecektir.
Atalık salçalık domates tohumu çeşitlerinin en büyük avantajı tohumun sonraki senelerde kullanılmak üzere saklanabilmesidir. Bir kez iyi Rio Grande ya da San Marzano yetiştirip tohumunu saklamak; yıllarca aynı kalitede üretimi sürdürmek anlamına gelir.
Hibrit salçalık domates tohumu çeşitleri ise özellikle ticari ölçekte üretim yapmak isteyen çiftçilerimizin makine hasadına uygun olma, eş zamanlı olgunlaşma ve hastalık direnci açısından tercih ettiği atalık çeşitleri bu kriterler açısından geride bırakan tohumlardır.
Salçalık Domates Tohumunda Bölge Seçimi
Burada yaygın yapılan bir hatanın üzerinde durmak gerekiyor. Salçalık domates seçiminde çoğu kişi önce çeşide karar veriyor, sonra ise nerede yetiştireceğini düşünüyor. Oysa doğru sıra tam tersi olmalı. Bölgenin iklimi salçalık domates performansını belki de tohumun kalitesinden bile daha fazla etkileyebilmektedir.
Yaptığımız saha uygulamalarında; aynı Rio Grande salçalık domates tohumu, Konya ovasında hektara 8–10 ton verim verirken Karadeniz'in iç kesimlerinde bu rakamın 4–5 tonlara kadar gerilediği görülmüştür. Dolayısıyla bu fark, tohumdan kaynaklı değil; o bölgenin yüksek nem oranının meyvedeki kuru madde birikimini olumsuz yönde etkilemesinden kaynaklandığı anlaşılmaktadır.
Salçalık domates için ideal olan bölgelerimiz genelde şu ortak özellikleri taşır,
Yaz aylarında düşük nem oranı ve bol güneşlenme
Gece-gündüz arasında belirgin sıcaklık farkları
Sulama imkânı olan ama doğal yağışın çok yoğun olmadığı bölgeler
Derin ve geçirgen toprak yapısı
Bu kriterlere göre Türkiye'de salçalık domates yetiştiriciliği için en uygun bölge ve iller;
Konya
Karaman,
Afyonkarahisar,
Kütahya,
Manisa 'nın iç kesimleri
Ege'nin yayla bölgeleridir.
Bu bölgelerin dışında salçalık domates yetiştirilmez demek yanlış olur; sadece bu bölgelerde özellikle ticari açıdan çok daha tatmin edici sonuçlar alınabileceğini söyleyebiliriz.
Salçalık Domates Tohumu Ekimi ve Fide Yetiştiriciliği
Salçalık çeşitlerin büyük çoğunluğu determinant yapıdadır; yani belirli bir boya ulaştıktan sonra büyüme yavaşlar. Bu özellik bakım sürecini önemli ölçüde kolaylaştırır ve de toplu hasadı mümkün hale getirir.
Fide yetiştiriciliğine şubat sonu ile mart başı arasında başlarsanız, mayıs ortasında dikime hazır, 20–25 cm boyunda ve en az 4 gerçek yaprağa sahip sağlıklı fideleriniz olur.
Çimlenme için ideal ortam sıcaklığı ortalama 22–26°C'dir.
Salçalık domates fidelerinde;
Sıra arası dikim mesafesi: 90–120 cm
Sıra üzeri dikim mesafesi: 40–55 cm
Ticari üretimde bu mesafelerin belirlenmesinde kullanılacak hasat yönteminin de belirleyici olduğunu hatırlamak gerekir. Makine ile hasat yapılacaksa sıra aralarının traktör genişliğine göre ayarlanması gerekecektir; küçük çaplı üretimlerde ise yukarıdaki aralıklar gayet yeterli olacaktır.
Salçalık Domates Tarımında Sulama
Salçalık domatesin sulamaya sofralık çeşitlere göre farklı bir yaklaşım gerektirdiği pratikte sık gözlemlenen bir gerçektir. Yaygın inanışın aksine salçalık domates az su istemez; kontrollü ve düzenli, programlı sulama ister.
Özellikle meyve büyüme döneminin sonlarına doğru, yani hasat öncesi 10–15 günlük sürede sulamayı kademeli olarak kısmak kuru madde oranını belirgin biçimde artırır. Bu dönemde bitki su stresine girmeye başlar ve meyve içindeki kuru madde konsantrasyonu iyice yükselir. Tam anlamıyla kesmek ise meyve çatlamasına ve erken dökülmeye yol açabilir; buradaki dengeyi iyi ayarlamak önemlidir ve biraz tecrübe ister.
Çiçeklenme ve meyve tutma dönemlerinde ise su kesinlikle kısılmamalıdır. Bu dönemde nem eksikliği hem çiçek dökümüne neden olur hem de çiçek burnu çürüklüğüne zemin hazırlayabilir.
Salçalık Domatesin Gübreleme Mantığı Farklıdır
Salçalık domates yetiştiriciliğinde gübreleme programı sofralık çeşitlere kıyasla farklı bir mantıkla oluşturulmalıdır. Sofralık domatesin hedefi iri, sulu ve görünüş açısından çekici ürünler elde etmektir; salçalık domates yetiştiriciliğinde ise ana hedef daha yoğun, et dokusu sıkı ve renk olarak kendini belli eden ürünlerdir.
Azotun fazla basılması salçalık domatesin en büyük düşmanlarından biridir; gövde ve yaprak büyümesini tetikleyerek meyve renginin soluk olmasına ve kuru madde oranının düşmesine neden olabilmektedir. Salçalık domateste özellikle bitki meyve tutmaya başladıktan sonra azot uygulaması tamamen kesilerek potasyumun öne çıkarılması isabetli olur. Zira potasyum salçalık domates için belki de en kritik elementtir. Likopen sentezi, meyve rengi, kuru madde birikimi ve meyve sertliği potasyum yeterliliği ile doğrudan ilgili olan süreçlerdir. Meyve büyüme döneminde haftada bir potasyum takviyesi rengi daha belirgin hale getirir hem de birim alan başına verimi artırır.
Salçalık Domates Tohumunda Hastalık Yönetimi
Salçalık çeşitler determinant yapıları nedeniyle daha kısa bir vejetasyon süresine sahiptir; bu hem bir avantaj hem de bir bakıma risk oluşturur. Sezon başında ortaya çıkacak bir hastalık özellikle ticari üretim yapan çiftçilerimizi ciddi sıkıntıya sokabileceğinden erken dönem gözlemleri kıymetlidir ve ihmal edilmemelidir.
Tecrübelerimize göre en sık karşılaşabileceğiniz sorunlar şunlar;
Erken yaprak yanıklığı (Alternaria) ; salçalık domates çeşitlerinde oldukça yaygın bir problem olarak karşımıza çıkabilmektedir; alt yapraklardan başlayan sarı-kahverengi halkalar belirdiğinde geç bile kalınmış olabilir; hastalık baskısı yüksek olan bölgelerde koruyucu bakır uygulaması önce başlatılmalıdır
Fusarium solgunluğu ; bu hastalık, özellikle aynı tarlada uzun yıllar domates yetiştirilen alanlarda birikerek kendini gösterebilmektedir; "VF" kodlu tohumlar bu hastalığa karşı ıslah edilmiş demektir, rotasyon yapılmayan tarlalarda salçalık tohum satın alırken bu koda dikkat etmenizde fayda var.
Meyve çatlaması genelde hasat öncesi son dönemde sulama rejimindeki düzensizlikten kaynaklanan yaygın bir problemdir; sulamayı özellikle hasat dönemine yakın kademeli olarak azaltırsanız meyve çatlaması riskini en aza indirmiş olursunuz.
Kendi Domates Salçanızı Üretmek için Ne Kadar Salçalık Domates Yetiştirmeniz Gerekir?
Kendi tecrübelerimize göre 1 kg domates salçası elde etmek için ortalama 6-8 kg arası salçalık domates gerektiğini söyleyebiliriz. Bulunduğunuz bölgeye ve salçalık türünüzün özelliğine göre kuru madde oranı ve et sıkılığı değişeceği için net bir rakam vermek zor olsa da ortalama 20 kg salça elde etmek istiyorsanız 120-160 kg arasında salçalık domates size fazlasıyla yeter. 20 kg domates salçası bir hanenin yıllık salça ihtiyacını fazlasıyla karşılar, hatta artanı eşinize dostunuza da hediye edebilirsiniz.
Peki ne kadar salçalık domates fidesi dikmeniz lazım? Rio Grande veya San Marzano bir sezon boyunca ortalama 4-8 kg ürün verir, 20 kg salça için üst sınırdan 160 kg domatese ihtiyacınız olduğunu düşünürsek, verimin de en kötü 5 kg olacağını hesaplarsak 32 adet salçalık domatesiniz olduğunda ortalama 20 kg salça üretecek kadar ürün hasat edebileceğiniz anlamına gelir.
Sağlamcı olmak adına %10-20 fazla salçalık domates ekimi yapmak bence daha doğru olur. Kuraklık, hastalık, zararlılar nedeniyle kayıplarınız olabileceğini de göz önünde bulundurmak lazım.
Salçalık Domates Tohumu Fiyatları
Salçalık domates tohumu fiyatları aradığınız çeşidin hibrit veya atalık olmasına, toplamda alacağınız tohum miktarına ve üretici firmaya göre değişkenlik göstermektedir. Rio Grande ve Roma VF gibi atalık açık tozlaşmalı salçalık domates tohumu çeşitleri hibrit türlere göre daha uygun fiyatlı olmakla birlikte sonraki sezonda da kullanılabilen ürünlerdir. Dolayısıyla bu bakımdan da ciddi bir avantaja sahip olduğunu ve orta uzun vadede tohuma vereceğiniz parayı fazlasıyla telafi edeceğini söyleyebiliriz.
Salçalık domates genelde büyük ölçekli sanayilik ticari üretim amacıyla yapılmaktadır bu yüzden doğru tohumun seçilmesi konusunda bir ziraat mühendisine danışmak, bulunduğunuz bölgenin toprak ve iklim yapısına en uygun, en yüksek kazanç ile tarımını yapabileceğiniz ürünlere yönelmek en doğru adım olacaktır. Bu noktada bulunduğunuz ildeki tarım il müdürlüğüne danışabileceğiniz gibi bizlere ulaşarak bölgenize en uygun salçalık domates tohumları hakkında ayrıntılı bilgi alabilirsiniz.
Güncel salçalık domates tohumu fiyatları ve en güncel mevcut salçalık domates çeşitleri için sayfamızdaki ürünleri incelemenizi öneririz. Yetiştirme amacınıza ve bölgenize uygun çeşitlerin seçiminde müşteri hizmetlerimizden ücretsiz bilgi ve danışmanlık desteği alabileceğinizi unutmayınız.
