Salkım Domates Tohumu

Salkım Domates Tohumu

Salkım domates tohumu, meyvelerini tek tek değil de aynı dal üzerinde küme halinde yani salkım şeklinde tutan domates çeşitlerinin tohumudur. Salkım domateste asıl fark görselden ziyade daha çok fizyolojiktir. Salkım yapısında köklerden alınan besin, su ve mineraller bireysel olarak tek bir domates yerine tüm salkımdaki domatesler tarafından paylaşılır.

Salkım domatesin son yıllarda ülkemizde giderek artan bir pazarı olduğunu söyleyebiliriz. Salkım domates dalından koparılmdağı için tazeliğini uzun süre muhafaza edebilen bir ürün. Bu önemli özelliği tezgahlarda daha uzun süre bozulmadan dayanmasını sağlıyor ve marketler,  parekende satış zincirleri tarafından da çok tercih edilerek satışı yapılıyor.

Salkım Domates Çeşitlerini Birbirinden Ayıran Nedir?

Salkım domates aslında bir tek çeşitten ibaret olmayıp bir büyüme formunu ifade eder. Farklı boyut, tür ve renklerde salkım domates çeşitleri ile karşılaşmanız mümkün. Örneğin sofralık kırmızı salkım domates ile kokteyl salkım domates arasında sadece meyve boyutu farkı vardır. Bir başka örnek; Cherry domates de salkım formunda koparılarak satışa sunulabilir. Dolayısıyla da farklı domates türleri salkım formunda karşımıza çıkabilir.

Salkımdaki ürün sayısı çeşide göre değişebilmektedir. Bazı çeşitlerde ürün boyutu küçük olduğundan bir salkımda 10-15 domates olabilirken, bazılarında bu sayı 5-6 civarında olur. Salkımdaki ürün sayısı arttıkça her ürüne düşen besin, mineral, gübre vb sayısı doğal olarak azalmaktadır. Bu nedenle daldaki ürün sayısı çok fazla olduğunda meyve genelde daha küçük olur. Aslında burada önemli olan birim alandan elde edilen ürün miktarıdır ki biz buna verim diyoruz; örneğin dekar başına 3 ton ; dekar başına 5 ton gibi değerler verimi ifade eder.

Bazen küçük ürün birim alanda daha fazla verim verebilir. Veya tam tersi de olabilir. Ticari üretimde hedeflenen pazara göre ürünün boyutu ve şekli önemli olmakla birlikte genelde verim çok daha önemli bir parametredir; dolayısıyla bazen küçük ama çok sayıda ürün ile daha kârlı bir üretim yapılması söz konusu olabilmektedir.

Sofralık salkım domates çeşitleri ortalama 80 - 160 gram arası meyve büyüklüğüne sahiptir. Kokteyl domates, Cherry domates gibi farklı çeşitlerin salkım domateslerinde ürün büyüklüğü değişebilir.

Salkım Domates Tohumunun Toprak İstekleri

Salkım domates yetiştiriciliğinde yüksek verimlilik ve kaliteli ürünler elde edebilmek için toprak seçimi büyük önem taşımaktadır. Domates bitkisi birçok farklı toprak tipinde yetişebilse de, kök gelişiminin rahat gerçekleşebildiği, su tutma kapasitesi ile drenaj özelliği dengeli olan toprakları sever. Özellikle salkım domates çeşitlerinde meyvelerin aynı salkım üzerinde eş zamanlı gelişmesi ve kendini gösterecek şekilde renklenmesi için bitkinin besin ve suya kolay erişebilmesi önem arz eder.

Salkım domates organik madde bakımından son derece zengin, havalanması iyi ve köklerin derine doğru gitmesine izin veren toprakları sever. Ayrıca tın bünyeli topraklar genel olarak domates tarımında iyi sonuç alabileceğiniz, köklerin rahat gelişmesine ve sulama arkası fazla suyu taşımayan ve kök hastalıklarını minimuma indiren toprak yapılarıdır. 

Ağır ve killi toprak yapısı köklerin hava almasını zorlaştırdığı için bitki gelişimini yavaşlatarak hastalıklara zemin hazırlayabilir. Kum oranı yüksek topraklar ise su tutmadığı ve besin mineral bakımından yetersiz olduğundan sulama ve gübreleme maliyetini ciddi anlamda artırabilmektedir.

Domates bitkisi güçlü ve derine doğru gitme eğiliminde olan bir kök sistemine sahiptir, kökler 50 cm den 1 metreye kadar toprağın derinlerine inebilmektedir. Sert tabakaları olan, taşlı ve sıkışık toprak yapısı kök gelişimini kısıtlayarak bitkinin kuraklık dönemlerinde toprağın derinlerindeki nem ve besleyici minerallerden yeteri kadar yararlanamamasına yol açabilmektedir.

Salkım domates organik madde bakımından zengin topraklarda daha güzel yetişir. Yanmış hayvan gübresi, çeşitli kompost bileşenleri ve benzeri organik takviyeler hem toprağın su tutmasına yardımcı olur hem de lezzetli, göz dolduran güzel ürünler elde etmenize yardımcı olur. 

Salkım domates yetiştiriciliğinde; %3-5 civarı bir organik madde oranı yeterlidir. Yaptığımız gözlemlerde, her bir domates bitkisi için göz kararıyla yaklaşık 1-2 kürek kadar yanmış ahır gübresi uygulanmasının bile ürün veriminde, meyve kalitesinde ve aromasında gözle görülür fark oluşturduğunu gördük.

Salkım domates hafif asidik ile nötr arası topraklarda daha iyi yetişir. Salkım çeşitleri için en uygun pH aralığının genelde;

6.0 ≤ pH ≤ 6.8 olduğunu söyleyebiliriz.

Bu pH aralığında bitki, ihtiyaç duyduğu besin minerallerinin topraktan emilimini çok daha kolay ve minimum enerji gereksinimi ile gerçekleştirebilmektedir. pH değerinin çok yüksek olması durumunda demir, çinko ve mangan gibi mikro besin elementlerinin toprak alımı zorlaşabilmektedir. Çok düşük pH seviyelerinde ise bazı mineraller bitki için toksik etki oluşturabilmektedir.

Salkım Domates Tohumu Ekimi ve Fide Yetiştiriciliği

Salkım domates yetiştiriciliğinde başarılı bir sezonun ilk adımı sağlıklı fide üretimidir diyebiliriz. Kök ve gövde yapısı güçlü olan gelişmiş fideler ilerleyen süreçte hem dekar başına daha fazla ürün anlamında hem de ürün lezzeti, aroma ve kalitesi anlamında yüzünüzü güldürür. Ek olarak güçlü sağlıklı fideler ile başlayacağınız bir üretimde hastalık ve çevresel streslere karşı eliniz çok daha güçlü olur. Bu nedenle salkım domates tohumu ekim zamanının doğru planlanarak öncelikle sağlıklı, güçlü ve dayanıklı fideler elde edilmesi özellikle büyük ölçekli ticari üretim hedefleyen üreticiler için önem arz eder.

Salkım domates viyollere veya özel fide yetiştirme kaplarına ekilir. Çimlenme sıcaklığı olarak ortamın 22–25°C arasında olması yeterlidir. Viyollerin çimlenme öncesi ışık almayan bir yerde konumlandırılması, tohumların yeterli nemi alabilmesi için arada fısfıs gibi ekipmanlarla hafif hafif nemlendirme yapılması çimlenme sürecini kolaylaştırır. Salkım domates tohumları genelde bir hafta içerisinde çimlenmeye başlasa da daha erken veya biraz daha geç çıkan tohumlar olabileceğini de göz önünde bulundurmak gerekir.

Pratik ipucu; tohumlarınızı 5-6 saat kadar ılık suda bekleterek tohumların içine su almasını, tohum kabuğunun yumuşamasını sağlayarak çimlenme yüzdesini artırabilirsiniz. Aynı işlemi tohumları nemli bir bez içerisine koyup sıcak bir yerde (örneğin sobanın yanı, petek önü vb) konumlandırabilir böylece çimlenme sürecine geçişi sağlayan enzimlerin önden aktif olmasını sağlayabilirsiniz. 

Tohumlarınızın büyük oranda çimlendiğini gördüğünüzde, eğer viyollerin üzerini sıcaklık ve nem yapması için bir naylon örtü ile örtmüşseniz bunu kaldırmanız lazım. Çünkü minik filizlerin sararmasına neden olur ve boya gitmesini engelleyerek zayıflatır. Tohum çimlenme döneminde güneş ışığına ihtiyaç yoktur fakat çimlenme gerçekleştikten ve yeşil minik filizler belirdikten sonra viyollerin ışık alması şarttır.

Fideleriniz ortalama 3-5 yaprak oluşturup dış ortam şartlarına uyum sağlayabilecek kadar geliştiğinde açık alana dikilmeye hazır hale gelmiş olur. Tarlaya dikim öncesi iki üç gün fideleri dışarı alıp dış ortam şartlarına alıştırarak sertleştirme uygulamanız rüzgar, sıcaklık, su stresi ve yoğun güneşe maruz kalma gibi değişen şartlara karşı domates bitkilerinize yüksek adaptasyon yeteneği kazandırır. Bu işlemin faydasını dikim sonrası fidelerin hızlı bir şekilde tutması, gelişim kaybının minimuma indirilmesi ve fide stresinin önlenmesi yoluyla ilerleyen süreçte ürün kalitesi, verim artışı ve bakım maliyetinde azalma olarak görürsünüz.

Salkım domates çeşitleri genelde sezon boyunca büyüyerek ciddi bir alan kaplama eğilimindedir. Eğer sık dikim yapar ve yeterli boşluğu bırakmazsanız yaprakların yeteri kadar güneş alması mümkün olmayacağı gibi hava sirkülasyonu da zayıflar. Bunlara ek olarak gerek bitkilerin bakımı, sulama ve gübreleme gibi çalışmalar gerekse ürünlerin toplanması eziyete dönüşür. 

Sık dikim yapıldığında daha fazla ürün alacağınızı düşünmeyin, genelde sık dikim verimi düşürür hatta bir domateste hastalık varsa sık dikim nedeniyle gerek kökten gerek dal ve yapraklardan çok daha kolay ve hızlı diğer bitkilere doğru yayılabilmekte.

Bulunduğunuz bölgeye, salkım domates çeşidine ve üretim hedefinize göre ufak değişiklikler olabilir ama genelde sıra arası 100 - 120 cm arası mesafe bırakılması, sıra üzerinde bitkiler arasında ise ortalama 50-50 cm kadar boşluk bırakılması tavsiyemizdir. Bu mesafeler bitkilerin güneş ışığını en verimli şekilde kullanması ve birbiri ile ışık ve besin rekabetine girerek stres yapmamalı için yeterli olacaktır. Ayrıca sıra arası ve sıra üzeri mesafeler bakım ve hasat işlerinizin kolaylığı için de önemli.

Salkım Domates Tarımında Bitkilerin Destek İhtiyacı

Domates bitkisi, özellikle de oturak olmayan sırık tipi çeşitlerde devamlı büyüyerek sezon boyunca yeni sürgünler yapar ve boya gider. Bu yüzden özellikle salkım çeşitlerinde dallardaki ürün ağırlığının taşınamaması ve dal kırılması, yere yatma gibi durumlara karşı bitkinin desteklenmesi şarttır.

Özellikle verimli salkım domates türlerinde dallara binen yük çok fazla olabilmektedir bu durumda her salkımın uygun bir ip ile doğru yerden zedelemeyecek şekilde askıya alınması gerekebilir.

Öte yandan doğru şekilde desteklenen ve dik tutulan domates bitkilerin yaprakları daha çok güneş gördüğü gibi, bitkide budama, ilaçlama ve ürün toplama gibi işlemleri daha konforlu bir şekilde gerçekleştiğinden üretici için büyük bir kolaylık olmaktadır.

Hobi amaçlı salkım domates yetiştiriciliği yapılan küçük bahçelerde domates bitkisine paralel olarak dikilen kazık, çubuk veya çeşitli dal parçaları destek amacıyla kullanılır. Eski kumaşlardan yapacağınız yumuşak bağlar veya bitki gövdesini kesmeyecek, zedelemeyecek şekilde sıkmayan iplerle bir kaç yerden boylu boyunca bitki desteğe sabitlenir. Eğer sıkarsanız hem gövdeye zarar verebilir hem de bitkinin gelişmesini engelleyebilir.

Büyük ölçekli üretimlerde destek olarak ip ile bağlama, yatay tel sistemi, özellikle seralarda askı yöntemi tercih edilmektedir. Salkım domateste destek uygulamaları mutlaka çok geç olmadan, meyve yükü binerek dallar kırılmadan yapılacak şekilde planlanmalıdır.

Salkım Domates Tarımında Sulama

Salkım domates yetiştiriciliğinde sulama, verim ve meyve kalitesini doğrudan etkileyen en önemli bakım uygulamalarından biri olarak görülebilir. Bitkinin ihtiyaç duyduğu suyun düzenli bir şekilde karşılanması, hem ürünlerin sağlıklı ve düzgün görünmesi hem de aroma kalitesi ve renk açısından çok kıymetlidir. Özellikle meyve oluşumu başladıktan sonra yaşanan uzun süreli kuraklıklar veya sulamada yaşanan düzensizlik, ürün kalitesini etkilemektedir.

Salkım domates gibi ticari ürünlerde salkımdaki ürünlerin aşağı yukarı aynı büyüklük ve renk ve kalitede olması önem arz eder. Topraktaki nem dalgalanmaları ise ürün boyutunda farklılıklara neden olabildiği gibi ürünün iç kısmının kabuktan daha hızlı büyümesiyle meydana gelen meyve çatlaması gibi görünüm problemlerine yol açabilmektedir.

Bu bakımdan salkım domateste bitkilerin uzun bir süre susuz bırakılıp daha sonra bol bol sulama yapılması kesinlikle doğru bir uygulama değildir, suyun azar azar ve düzenli verilmesi meyve boyutlarının orantılı olması (biri küçük biri çok büyük olmaması) ve çatlamanın en aza çekilmesi için dikkat edilmesi gereken önemli bir noktadır.

Hava sıcaklığı,bulunduğunuz bölgedeki toprak yapısı ve bitkinin gelişme ya da meyve doldurma döneminde olup olmaması gibi durumlar sulama sıklığı ve miktarında belirleyici olur. 

Damla sulama statejisi salkım domates tarımında en çok tercih edilen sulama uygulamalarından biridir. Özellikle büyük ölçekli ticari üretimde damla sulama sistemi uygulanması hem yukarıda sözünü etmiş olduğumuz az da olsa devamlı sulama mantığı ile uyumlu olması, hem vahşi sulamadan kaynaklı israfın önlenmesi hem de toprağın sürekli nemli kalmasının sağlanması ile besin ve minerallerin köklerden yapraklara kesintisiz taşınması bakımından daha faydalıdır.

Sabahın erken saatlerinde sabah serinliğinde yapılan sulamalar sadece domates özelinde değil genel olarak tüm bitkilerde daha verimli bir uygulama olarak bilinir. Böylece bitkiler gün içinde suyu daha verimli kullanabilecektir. 

Hasat dönemine doğru yaklaşırken sulamanın yavaş yavaş azaltılması domatesin aromasını, kokusunu ve lezzetini artıran uygulamalardan biridir. Aksine bu dönemde çok fazla sulama yapmak da aromayı zayıflatır, çatlama yapabilir.

Salkım Domates Tohumunda Budama

Salkım domates üretiminde budama işlemi önemli bir bakım uygulaması olarak karşımıza çıkmaktadır. Doğru yapılan budama uygulaması sayesinde bitki enerjisini gereksiz sürgünler oluşturmaya harcamak yerine çiçek ve ürün geliştirmeye yönlendirebilir.

Salkım domates çeşitlerinin büyük bölümü sürekli büyüme eğiliminde olduğundan sezon boyunca sürekli yeni sürgünler oluşması normaldir. Ana gövde ile yaprak arasında gelişen ve koltuk sürgünü adı verilen bu sürgünler; kontrol altına alınmadığında bitki kısa zamanda çok fazla dal yaparak enerjisini gövde gelişimine harcamaya başlar.

Domateste aşırı dala gitme durumu güneş ışığının yeteri kadar bitkiye nüfuz edememesi, yapraklarda hava dolaşımının zayıflaması ve nem oranının yüksek kalması (fungal hastalık riski) gibi sıkıntılara neden olabilmektedir. Dolayısıyla, çok sayıda dal kesinlikle daha fazla ürün anlamına gelmez, kökten çekilen su ve besinler daha fazla sürgün arasında paylaşılacağından ürün boyutu küçülür, randıman düşer ve aroma zayıflayabilir. Bu nedenle koltuk sürgünlerinin arada kontrol edilerek alınması sağlıklı bakım uygulamalarından biridir.

Salkım domates budamasında koltuk sürgünlerine ilaveten toprağa yakın, sararmış ve hastalık belirtisi gösteren, hava sirkülasyonunu engelleyen yaprakların alınması bitkinin sağlıklı kalmasını sağlamak ve verimi artırmak için yapılması gereken doğru uygulamalardan biridir.

Salkım Domatesin Raf Ömrü Neden Daha Uzundur?

Salkım domatesler salkımıyla birlikte hasat edilerek tezgahlarda yerini aldığından tekli domateslere göre daha az fiziksel etkene maruz kalır ve tazeliğini daha uzun süre korur. Dalında muhafaza edildiği için ürünlerde nem kaybı daha çok daha yavaş gerçekleşir bu durum da ürünlerin uzun süre canlı, diri ve taze görünmesini sağlar.

Salkım domateste raf ömrünü etkileyen tek faktör salkım yapısı değildir. Salkım çeşidinin kendine has genetik özellikleri, ürünün ne zaman hasat edildiği, hangi şartlarda depolandığı ve nakliye sürecinin nasıl gerçekleştiği raf ömrü üzerinde etkili olabilmektedir. Özellikle ticari amaçlı büyük ölçek üretimde nakliyeye dayanıklı, uzun süre tazeliğini ve diriliğini koruyabilecek özelliklere sahip salkım domates çeşitleri tercih nedenidir. 

Salkım Domates Tohumunda Hastalık Yönetimi

Salkım yapısı nedeniyle meyvelerin birbirine yakın olması ve dallarda nem birikimi gri küf hastalığına kapı arayalabilmektedir. Ürünlerin sap kısmında griye çalan kahverengi renk değişimi ve tüylü bir küf görünümü gri küf hastalığına işaret eder. Salkımlar arasında yeterli hava akışının sağlanması, sulama suyunun ürünlere değmesinin önlenmesi,hasarlı - çatlak ürünlerin derhal uzaklaştırılması bu hastalığın baskısını azaltır. 

Bunun dışında normal domates için geçerli olan hastalık ve zararlı riskleri salkım domates için de aynen geçerlidir. Kırmızı örümcek zararlısı sıcak ve kuru dönemlerde büyük bir tehdittir. Fusarium solgunluğu riskine karşı ise en baştan dayanıklı, ıslah edilmiş güçlü çeşitleri tercih etmek akıllıca olacaktır.

Salkım Domates Tohumu Fiyatları

Salkım domates tohumu fiyatları; çeşidin özelliklerine, tohumun üretim şekline, paket içindeki tohum miktarına ve de markaya göre değişiklik gösterebiliyor. Genelde ticari büyük ölçekli üretimde tercih edilen hibrit salkım domates tohumu çeşitleri, atalık salkım domates tohumlarına göre biraz daha pahalı denebilir. Fakat bu maliyet farkını dekar başına daha fazla ürün elde ederek fazlasıyla karşılıyorsunuz.

Salkım domates tohumlarının verimi, hastalıklara karşı ıslah edilmiş olması, çimlenme yüzdesi ve tohumun üretim sürecinin zorluğu gibi ilave faktörlerde tohum maliyeti üzerinde etkilidir.

Özellikle yüksek miktarlı ticari üretim yapmayı hedefleyen çiftçiler, tohumda yüksek verim, güzel görünüm, nakliyeye dayanıklılık, eş zamanlı olgunlaşma gibi pazarlamaya yönelik faydalar bakımından avantajlı ve sezon sonunda dekar başına aynı girdi ile daha fazla ürün veren başarılı tohumları tercih etmektedir. Hobi amaçlı kendi bahçesinde küçük ölçekli üretim yapan kimseler için ,se daha çok ürünün aroması, rengi ve bir sonraki yıl için üründen elde ettiği tohumu kullanabilme (açık tozlaşmalı ürün) gibi ayrıntılar daha önemli olabilmektedir.

En güncel salkım domates tohumu fiyatları ve çeşitleri için iletişime geçerek ürünlerimiz hakkında detaylı bilgi alabilir, yetiştirmek istediğiniz çeşit ile alakalı en doğru danışmanlık desteğini talep edebilirsiniz.