Patlıcan Tohumu

Patlıcan Tohumu

Patlıcan tohumu, sarımsı kirli beyaz tonlarında, hafif yassı ve pürüzsüz yüzeye sahip, mutfak kültürümüzün en karakteristik sebzelerinden birinin yaşam özü olan sert ve küçük bir tohumdur. Bu minik tarım ürünü, toprak altında doğru sıcaklığa ulaştığında aylar boyu sürecek emeğin ve sofralara uzanan mor, beyaz ya da çizgili hasat bereketinin başlangıç noktasını oluşturur. Kendine has benzersiz lezzetiyle geleneksel mutfağımızın merkezinde yer edinen bu sebze sofraların vazgeçilmezidir.

Patlıcan tohumu, domates ve biber ile aynı aileden gelse de sıcaklık dalgalanmalarına ve toprak yapısına karşı daha hassas bir bitkidir. Hobi amaçlı bahçe üretiminde ve ticari amaçlı tarlalarda üretimde dikkat edilmesi gereken en temel unsur tohumların kalitesi ve çimlenme gücüdür. Kendi gözlemlerimize göre, genetiği zayıf ve çimlenme oranı düşük tohumlarla başlanan ekim süreçleri, ilerleyen dönemlerde bitki köklerine ciddi anlamda zarar vererek verim kayıplarına yol açmaktadır. Bunun için patlıcan yetiştirirken başarılı sonuçlar ve iyi bir meyve kalitesi elde etmenin yolu çevre koşullarına karşı dirençli olan, saflık oranı tescillenmiş tohum seçiminden geçer.

Patlıcan Tarımında Ekim Öncesi Yapılması Gerekenler Nelerdir?

Patlıcan, köklerinin rahatça nefes alabildiği süzek, bol besinli ve hafif asitli olan toprak yataklarında serpilip büyümeyi çok sever. Bitki köklerinin topraktaki mineralleri ve vitaminleri eksiksiz bir şekilde bünyesine alabilmesi için toprak pH değerinin 5.8 ile 6.8 arasında dengede kalması önem taşır. Bölge üreticileri ile yaptığımız bazı teknik çalışmalarda, bu pH aralığında patlıcanın o has canlı mor rengini oluşturan pigmentlerin daha yoğun salgılandığını ve meyve kabuğunun daha parlak olduğunu gördük. 

Tohumun toprağın altında yol alabilmesi ve köklerin derinlere inmeyi başarabilmesi için ekim yapılacak alanın en az 30 cm derinliğe kadar güzelce çapalanarak havalandırılması gerekir. Ancak bu hazırlık aşamasında yapılan en büyük hatalardan biri, tarla ve bahçelere taze hayvansal gübre karıştırıp eklemektir. Kendi tecrübelerimizle gözlemlediğimiz kadarıyla, henüz olgunlaşmamış taze gübre toprağın altında aşırı derecede ısındığı için patlıcan tohumlarını yakar ve çimlenmeyi tamamen durdurur. Bu nedenle mutlaka iyi yanmış gübreler ve hazır kompostların kullanılması önerilir.

Eğer bahçelerinizdeki toprak killi, yani su tutan ve kuruduğunda da beton gibi sertleşen yapıdaysa patlıcan kökleri orada sıkışıp kalır. Bu gibi durumlarda toprağı gevşetmek için güzel bir yöntem vardır. Toprağa nehir kumu, torf ya da perlit ilave ederek geçirgenliğini artırabilirsiniz. 

Aynı durum saksıda üretim yapacak yetiştiriciler için de geçerlidir. Evde patlıcan yetiştirirken hazır torf toprağını, temiz bahçe toprağını ve su tutma dengesini sağlayan beyaz perlit tanelerini bir araya getirerek saksılara doldurabilirsiniz. Bu sayede patlıcan tohumları için en uygun şartları ve konforlu şekilde büyümeleri için yuvalarını kendi ellerinizle hazırlamış olursunuz. 

Patlıcan Tohumu Ne Zaman Ekilmelidir?

Patlıcan, soğuk havaları hiç sevmeyen ve büyümek için yüksek sıcaklığa ihtiyaç duyan yaz mevsiminin en hassas bitkilerinden biridir. Bu nedenle, patlıcan tohumları domates ya da kabak gibi hemen tarla ve bahçelerde toprağa ekilmez. Öncelikle korunaklı kapalı bir yerde, viyollerin içinde fide oluşturması beklenir. 

Ülkemizin iklim koşulları göz önüne alındığında, tohumları toprakla buluşturup fide yetiştirmeye başlamak için en uygun zaman dilimi Şubat ayının ortalarıdır. Bölgelere göre değişmekle birlikte, bu süreç Mart ayının sonlarına kadar olan günleri kapsar. Üreticilerin yapmış olduğu en büyük hatalardan biri, havaların biraz ısınmaya başlamasıyla fideleri hemen açık alana aktarmaktır. Kendi denemelerimizde de gördüğümüz üzere, don riskini atlatmadan ve toprak sıcaklığı 15°C’ye ulaşmadan tarlaya dikilen fidelerin gelişimi tamamen durur, bitki morarak küser ve telafisi zor bir zafiyet yaşanmasına neden olur. 

Ekim zamanı ülkemizin coğrafi bölgelerine göre belirgin değişiklikler gösterir. Kış mevsiminin daha yumuşak geçtiği, ilkbaharın erken geldiği Ege ile Akdeniz bölgelerinde patlıcan ekimi biraz daha erkene çekilebilir. Bu bölgedeki üreticiler fidelerini Nisan ayının son günlerinde kalıcı yerlerine rahatlıkla dikebilirler.

Ancak İç Anadolu ve Doğu Anadolu gibi karasal iklimin sert geçtiği bölgelerde ise muhakkak son don tehlikesinin atlatılması beklenmelidir. Buna göre ekim zamanı Mayıs ayının ortalarını, hatta bazen sonunu bulabilmektedir. Kısacası, aceleci davranmadan toprağın o aranan sıcaklığa kavuşmasını beklemek hasat başarısının altın anahtarıdır. 

Patlıcan Tohumu Nasıl Ekilir?

Minik patlıcan tohumlarının toprak altında boğulmasını önlemek için çok hassas hareket edilmelidir. Viyollerdeki sığ yataklara derinlik 0,5 - 1 cm olacak şekilde tohumlar bırakılmalı ve üzerini örteceğiniz torf tabakası 1 cm’i geçmemelidir. Çünkü kalın bir toprak tabakası, çimlenen filizin yukarı çıkarken enerjisinin tükenmesine ve yolda çürümesine sebep olur. İşini şansa bırakmayı sevmeyen üreticiler ise her göze iki tane tohum bırakır. 

Eğer iki tohum birden filiz verirse, sağlam olanın köküne zarar vermemek için cılız fideyi çekmeden makasla keserek ayıklamalısınız. Tohum ile toprak arasındaki hava boşluğunu yok etmek için avuç içinizle yüzeye hafifçe dokunarak, toprağı havalandırmayacak kadar bir fısfıs sulaması yapmak güzel bir başlangıç olur. 

Patlıcan tohumunun toprak altındaki uykusundan uyanması doğru ısı ve neme bağlıdır. Tohumların kurumasını önlemek için fide kabının içini şeffaf bir naylon ile kapatarak içeride nemli sera ortamı oluşturabilirsiniz. Patlıcan tohumları çimlenirken ışığa ihtiyaç duymaz, hatta karanlıkta çok daha hızlı uyanırlar. 

Genellikle sıcaklık 22-26°C olması çimlenme için en uygun ortamı oluşturur. Hatta kendi denemelerimizde, sıcaklığı 24°C olarak sabit tuttuğumuzda tohumların neredeyse tamamının bir hafta içerisinde filiz vermeye başladığını gördük. Toprakta ilk yeşil filizleri görür görmez, üzerinde bulunan naylonu hemen açmalı ve bitkiyi ışık gören bir alana taşımanız gerekir. 

Fidelerin Tarla ve Bahçelere Taşınması (Şaşırtma)

Viyollerde büyütmüş olduğunuz patlıcan fideleri yaklaşık 15-20 cm boya geldiğinde ve üzerinde yapraklar belirmeye başladığında artık onları kalıcı yerlerine taşıma zamanı gelmiş demektir. Açık arazilere dikim yapılırken tohum ekimindeki sığlık kuralının tam tersi uygulanır. Fideyi viyolden çıkardığınızda kök topunu, tarlada açılan çukura tamamen gömmeli, gövdenin ilk yaprağa kadar olan kısmını da toprakla kapatmalısınız. Bu yöntem ile patlıcanın rüzgardan devrilmesi önlenir ve gövdenin toprağa değen kısımlarından yeni kökler oluşur. 

Tarla ve bahçelerde bitkilerin birbirinin havasını ve güneşini kesmemesi için dikim mesafelerine dikkat edilmesi önemlidir. Her fide arasında ortalama 40-50 cm, sıra aralarında ise 60-70 cm boşluk bırakmak en uygunudur. Ekim işlemini günün en sıcak saatlerinde değil de, ikindi serinliğinde yapmak fidelerin toprağa tutunmasını kolaylaştırıp daha hızlı hale getirir. Fideleri toprağa yerleştirdikten sonra, köklerin etrafında olan toprağı elinizle hafifçe sıkıştırmalı ve kök boğazına değdirmeden ilk can suyunu vermelisiniz.

Patlıcan Tohumu Nasıl Çimlenir?

Patlıcan tohumu diğer sebze tohumlarına göre sert ve inatçı bir dış kabuğa sahiptir. Bu koruyucu sert kabuk, nemin tohumun merkezine ulaşımını zorlaştırdığı için toprağa ekildiğinde çimlenme süreci uzayabilir. Bu durumun önüne geçerek tohumların hızlı şekilde uyanmasını sağlamanın en etkili yolu, ekime başlamadan önce tohumları oda sıcaklığında temiz bir suda bekletmektir. 

Ekim öncesi hazırlıkta üreticilerin uyguladığı en koruyucu yöntemlerden biri ise ıslatma suyuna birkaç damla oksijenli su damlatmaktır. Özellikle genetiği korunmuş olan atalık tohumlarda veya bir önceki yılın hasadından elde edilen tohumlarda, kabuk yüzeyine yapışıp kalan mantar sporları olabilir. Suya eklenen oksijenli su sayesinde tohumların yüzeyini bu zararlı patojenlerden arındırarak korumuş olursunuz.

Patlıcan Tohumu Kaç Gün Suda Bekletilmelidir?

Patlıcan tohumlarını su dolu bir kapta bekletirken zaman yönetimini iyi yapmak önemlidir. Çünkü burada günler değil saatler kritik öneme sahiptir. En ideal ıslatma süresi 12 ile 24 saat arasındadır. Bazı kaynaklar iki güne kadar bekletilmesinin uygun olduğunu söylese de sahada yaptığımız gözlemler bunun tam tersi olduğunu göstermektedir. Çünkü tohumlar suda 24 saatten fazla kalırsa oksijensiz kalıp çürümeye başlar ve buna bağlı olarak çimlenme de hiç gerçekleşmeyebilir.

Sudan çıkarılan tohumların nemini hafifçe çekmesi için bir kağıt havlu üzerine serilmesi ve çok kurumasını beklemeden toprakla buluşturulması gerekir. Eğer suda hiç bekletmeden tohumların ilk köklerini saldığını görmek isterseniz, tohumları hafif nemli olacak şekilde bir tülbent ya da kağıt havlu arasında loş bir ortamda bekletebilirsiniz. Daha sonra o minik beyaz uçları belirdiği an viyollere de aktarabilirsiniz.

Patlıcan Kaç Günde Yetişir?

Patlıcan tohumunun toprağa bırakıldığı andan itibaren sofralarınıza gelebilecek olgunluğa ulaşması tohumun yapısına ve iklim koşullarına göre 110-130 gün arası sürer. Bu bitkinin yetiştirme sürecinin ilk 60 gününü kapalı korunaklı alanlarda fide oluşturma süreci kapsar. Güçlenen fideler tarla ve bahçelere ekildikten sonra ise asıl geri sayım başlar; patlıcan fideleri toprağa tutunduktan sonra 50 ila 70 gün içinde ilk mor meyvelerini vermeye hazır hale gelir. Doğru sıcaklık, uygun bakım ve düzenli sulama bu süreci daha da hızlandırır. 

Patlıcan Yetiştirirken Sulama Nasıl Yapılmalıdır?

Patlıcan susuz kaldığında meyvesini acılaştıran, aşırı sulandığında ise kök çürüklüğüne neden olan hassas bir bitkidir. Göz kararı sulama yapmak yerine parmağınızı toprağa 5 santimetre batırıp kuru olduğunu hissettiğinizde su vermeniz gerekir. Sahadaki tecrübelerimizde, yaprakları ıslatmayan damla sulama yönteminin mantar hastalıklarını önemli oranda engellediğini gördük. 

Patlıcan yetiştiriciliğinde sulama saatlerine de özen gösterilmelidir; sabahın erken saatlerinde yapılmalıdır. Bu sayede gün boyu nemli kalan yaprakların akşam saatlerinde hastalanmasını önlemiş olursunuz. Yaz sıcaklarında haftada 2-3 kez sulama yapmak yeterli olur. Balkon saksılarında ise toprak hızlı kuruduğu için bu ihtiyaç daha fazla olabilir. Ayrıca saksıların alt kısmının su tahliyesi için delikli olmasına dikkat edilmelidir.

Balkonda ve Saksıda Patlıcan Yetiştiriciliği Mümkün Müdür?

Evet, özellikle saksı ortamına daha kolay uyum sağlayan küçük veya tombul patlıcan çeşitlerini seçtiğinizde balkonda yetiştiricilik yapmak verimli ve keyifli olur. Ancak balkondaki en önemli kural; patlıcanın köklerini daha rahat salabilmesi için en az 20 litrelik, drenaj deliği olan saksılar seçmektir. Ayrıca saksıyı günde en az 6 saat güneş alan güney veya güneybatı cephelere koymalısınız. Eğer ışığın az ve yetersiz olduğu yerlere koyarsanız patlıcan sadece boy atar ama meyve vermez. 

Saksı toprağı daha sığ yapıda olduğu için tarla ve bahçelere oranla daha sık su ihtiyacı olur. Bu nedenle besin değerini kaybetmemesi için daha sık sulama yapılmalı ve bitkiyi meyve verene kadar her iki haftada bir sıvı organik gübrelerle beslemelisiniz.

Patlıcan Tohumu Fiyatları

Patlıcan tohumu fiyatları, tohumun çeşidine, paket miktarına hibrit ve atalık olma durumuna göre değişkenlik gösterir. Hastalıklara karşı direnci yüksek, verimli ve tek tip ürün hasat etmek isteyen üreticilerin genellikle hibrit tohumları tercih ettiği görülmektedir. Kendi tohumunu elde etmek ve doğal aromayı korumak isteyen üreticiler ise atalık tohumlara yönelmektedir. 

Hobi amacıyla üretim yapacaksanız uygun fiyatlı olan küçük paketleri, ticari üretim için ise bütçenize uygun büyük paketleri tercih edebilirsiniz. Üretim yapacağınız alanın büyüklüğüne ve toprağın yapısına uygun olacak şekilde doğru tohum çeşidini seçmek için İntfa Tarım ekibi ile iletişime geçerek destek alabilirsiniz.